Input, Process, Output, Storage | Grade 10 ICT Notes 2.2

2.2 Computer System Functions: Input, Process, Output, Storage, Communicationපරිගණක පද්ධතියේ කාර්යයන්: ආදානය, සැකසීම, ප්‍රතිදානය, ගබඩාව, සන්නිවේදනය

G.C.E. O/L Grade 10 ICT · Lesson 2G.C.E. O/L ICT · 10 ශ්‍රේණිය · පාඩම 2

Prints all tabs in the language you are reading. Use “Save as PDF” in the print window to keep a copy.ඔබ කියවන භාෂාවෙන් සියලු tabs මුද්‍රණය වේ. පිටපතක් තියාගන්න print window එකේ “Save as PDF” තෝරන්න.

🎬Video coming soon in this language. Switch language to watch the other video.මේ භාෂාවෙන් වීඩියෝව ඉක්මනින් එනවා. අනෙක් වීඩියෝව බලන්න භාෂාව මාරු කරන්න.

In this videoමේ වීඩියෝවේ

Five functions: input, process, output, storage, communication.කාර්යයන් පහ: ආදානය, සැකසීම, ප්‍රතිදානය, ගබඩාව, සන්නිවේදනය.
Input: keyboard, mouse, mic, scanner, sensors.ආදානය: keyboard, mouse, mic, scanner, sensors.
Processing is done by the CPU.සැකසීම CPU එක කරයි.
Output: monitor, printer, speaker, actuators.ප්‍රතිදානය: monitor, printer, speaker, actuators.
Storage: RAM, SSD, HDD, cloud. Communication: NIC, Wi-Fi, router.ගබඩාව: RAM, SSD, HDD, cloud. සන්නිවේදනය: NIC, Wi-Fi, router.

InputCPUOutputRAMSSDCloudSensor

Notesසටහන්

Every computer – a laptop, a phone or an ATM – does five main jobs: it takes input, processes it, gives output, stores data and communicates with other devices. In this note you will learn these five functions and the devices (peripherals) that do each job.Laptop එකක්, phone එකක් හෝ ATM එකක් වුණත් හැම පරිගණකයක්ම ප්‍රධාන වැඩ පහක් කරනවා: ආදානය ගන්නවා, ඒක සකසනවා, ප්‍රතිදානය දෙනවා, දත්ත ගබඩා කරනවා, අනෙක් උපාංග සමඟ සන්නිවේදනය කරනවා. මේ සටහනෙන් මේ කාර්යයන් පහ සහ එක් එක් වැඩේ කරන උපාංග (peripherals) ඉගෙන ගමු.

1. The five functions of a computer1. පරිගණකයක කාර්යයන් පහ

Inputආදානය

Getting data and instructions into the computer.දත්ත සහ උපදෙස් පරිගණකයට ඇතුළු කිරීම.

Processingසැකසීම

Working on the data – calculating, comparing, sorting. Done by the CPU.දත්ත මත වැඩ කිරීම – ගණනය, සංසන්දනය, පෙළගැස්වීම. CPU එක කරනවා.

Outputප්‍රතිදානය

Giving the results to the user as text, pictures, sound or movement.ප්‍රතිඵල පාඨ, පින්තූර, ශබ්ද හෝ චලනය ලෙස පරිශීලකයාට දීම.

Storageගබඩාව

Keeping data and programs to use now or later.දත්ත සහ වැඩසටහන් දැන් හෝ පසුව භාවිතයට තබා ගැනීම.

Communicationසන්නිවේදනය

Sending and receiving data to and from other devices and networks.වෙනත් උපාංග සහ ජාල වෙත දත්ත යැවීම සහ ලැබීම.

💡 Think of a kottu shop: the customer’s order is input, the cook chopping and mixing is processing, the plate of kottu is output, the fridge with ingredients is storage, and the phone for delivery orders is communication.කොත්තු කඩයක් ගැන හිතන්න: පාරිභෝගිකයාගේ ඇණවුම ආදානය, කෝකියා කපලා මිශ්‍ර කිරීම සැකසීම, කොත්තු පිඟාන ප්‍රතිදානය, අමුද්‍රව්‍ය තියෙන ශීතකරණය ගබඩාව, delivery ඇණවුම් ගන්න phone එක සන්නිවේදනය.

2. Input devices2. ආදාන උපාංග

An input device sends data into the computer. Common ones: keyboard, mouse, touch screen, microphone, webcam / camera, scanner, barcode reader, QR code scanner, fingerprint reader, sensors (temperature, motion, light).ආදාන උපාංගයක් දත්ත පරිගණකයට යවනවා. සාමාන්‍ය ඒවා: keyboard, mouse, touch screen, microphone, webcam / camera, scanner, barcode reader, QR code scanner, ඇඟිලි සලකුණු කියවනය, sensors (උෂ්ණත්වය, චලනය, ආලෝකය).

3. Processing3. සැකසීම

The CPU (Central Processing Unit) is the brain of the computer. It follows program instructions to process data. A phone or laptop CPU is a small chip called a microprocessor. Many new chips also have an NPU (AI engine) to run AI tasks like face unlock.CPU (මධ්‍ය සැකසුම් ඒකකය) පරිගණකයේ මොළයයි. එය වැඩසටහන් උපදෙස් අනුව දත්ත සකසනවා. Phone හෝ laptop එකක CPU එක microprocessor කියන කුඩා chip එකක්. අලුත් chips වල AI කාර්ය (face unlock වගේ) කරන්න NPU (AI engine) එකකුත් තියෙනවා.

4. Output devices4. ප්‍රතිදාන උපාංග

An output device shows or gives results. Common ones: monitor / display (LED, OLED), printer (inkjet, laser), 3D printer, speakers / headphones, projector, and actuators like motors that move things.ප්‍රතිදාන උපාංගයක් ප්‍රතිඵල පෙන්වනවා හෝ දෙනවා. සාමාන්‍ය ඒවා: monitor / display (LED, OLED), printer (inkjet, laser), 3D printer, speakers / headphones, projector, සහ දේවල් චලනය කරන motors වැනි actuators.

5. Storage5. ගබඩාව

Typeවර්ගය	What it isඑය කුමක්ද	Exampleඋදාහරණය
Primary (main memory)ප්‍රාථමික (ප්‍රධාන මතකය)	Fast memory used while working. RAM loses data when power is off; ROM keeps start-up instructions.වැඩ කරද්දී භාවිතා වන වේගවත් මතකය. විදුලිය නැති වුණාම RAM දත්ත නැති වෙනවා; ROM ආරම්භක උපදෙස් තබා ගන්නවා.	8 GB RAM in a laptopLaptop එකක 8 GB RAM
Secondary storageද්විතීයික ගබඩාව	Keeps data permanently, even when power is off.විදුලිය නැති වුණත් දත්ත ස්ථිරව තබා ගන්නවා.	SSD, NVMe SSD, hard disk (HDD), pen drive, memory cardSSD, NVMe SSD, hard disk (HDD), pen drive, memory card
Cloud storageCloud ගබඩාව	Data kept on Internet servers; open from any device.Internet servers වල තබන දත්ත; ඕනෑම උපාංගයකින් විවෘත කළ හැක.	Google Drive, OneDrive, iCloudGoogle Drive, OneDrive, iCloud

6. Communication6. සන්නිවේදනය

Communication devices connect the computer to other devices: network card (NIC), Wi-Fi, Bluetooth, modem / router, 4G/5G SIM in phones. They let you send WhatsApp messages, join a Zoom class or print to a Wi-Fi printer.සන්නිවේදන උපාංග පරිගණකය වෙනත් උපාංගවලට සම්බන්ධ කරනවා: network card (NIC), Wi-Fi, Bluetooth, modem / router, phone වල 4G/5G SIM. ඒවායින් WhatsApp පණිවිඩ යවන්න, Zoom පන්තියකට එක්වෙන්න හෝ Wi-Fi printer එකකට print කරන්න පුළුවන්.

Deviceඋපාංගය	Inputආදානය	Processසැකසීම	Outputප්‍රතිදානය	Storage / Communicationගබඩාව / සන්නිවේදනය
ATMATM	Card, PIN keypad, touch screenCard, PIN keypad, touch screen	Check PIN and balancePIN සහ ශේෂය පරීක්ෂාව	Cash, screen, receiptමුදල්, screen, රිසිට්පත	Bank server over networkජාලය හරහා බැංකු server
Supermarket POSSupermarket POS	Barcode scannerBarcode scanner	Add prices, discountමිල එකතු, වට්ටම්	Bill printer, displayBill printer, display	Stock databaseStock database
Smart speakerSmart speaker	Microphone (voice)Microphone (හඬ)	AI understands the requestAI ඉල්ලීම තේරුම් ගැනීම	Speaker (answer)Speaker (පිළිතුර)	Wi-Fi to cloudWi-Fi හරහා cloud

NEW 20262026 නව IoT and AI devices use all five functions: a smart door camera senses motion (input), an AI chip recognises a face (process), sends an alert to your phone (communication), saves the video to the cloud (storage) and sounds a chime (output).IoT සහ AI උපාංග කාර්යයන් පහම භාවිතා කරනවා: smart door camera එකක් චලනය හඳුනා ගන්නවා (ආදානය), AI chip එකක් මුහුණ හඳුනා ගන්නවා (සැකසීම), ඔබේ phone එකට අනතුරු ඇඟවීමක් යවනවා (සන්නිවේදනය), video එක cloud එකේ save කරනවා (ගබඩාව), සීනුවක් නාද කරනවා (ප්‍රතිදානය).

Some devices do both input and output: a touch screen (you touch = input, it shows = output), a headset with microphone, and a multifunction printer that also scans.සමහර උපාංග ආදානය සහ ප්‍රතිදානය දෙකම කරනවා: touch screen එකක් (ස්පර්ශ කිරීම = ආදානය, පෙන්වීම = ප්‍රතිදානය), microphone සහිත headset එකක්, සහ scan කරන multifunction printer එකක්.

Key Wordsප්‍රධාන පද

Inputආදානය

Data or instructions entered into a computer.පරිගණකයට ඇතුළු කරන දත්ත හෝ උපදෙස්.

Processingසැකසීම

Working on data to produce information, done by the CPU.තොරතුරු නිපදවීමට දත්ත මත වැඩ කිරීම, CPU එක කරයි.

Outputප්‍රතිදානය

Results given by a computer (screen, print, sound).පරිගණකය දෙන ප්‍රතිඵල (screen, print, ශබ්දය).

Storageගබඩාව

Keeping data and programs for now or later.දත්ත සහ වැඩසටහන් දැනට හෝ පසුවට තබා ගැනීම.

Communicationසන්නිවේදනය

Sending and receiving data between devices.උපාංග අතර දත්ත යැවීම සහ ලැබීම.

CPUCPU

Central Processing Unit – the ‘brain’ that processes data.මධ්‍ය සැකසුම් ඒකකය – දත්ත සකසන ‘මොළය’.

PeripheralPeripheral (පර්යන්ත උපාංගය)

A device connected to the computer, e.g. keyboard, printer.පරිගණකයට සම්බන්ධ කරන උපාංගයක්, උදා: keyboard, printer.

RAMRAM

Main memory that loses its data when power is off.විදුලිය නැති වූ විට දත්ත නැති වන ප්‍රධාන මතකය.

SSDSSD

Solid State Drive – fast storage with no moving parts.Solid State Drive – චලනය වන කොටස් නැති වේගවත් ගබඩාව.

Cloud storageCloud ගබඩාව

Saving files on Internet servers, e.g. Google Drive.Internet servers වල ගොනු save කිරීම, උදා: Google Drive.

SensorSensor (සංවේදකය)

An input device that measures things like heat, light or motion.උෂ්ණත්වය, ආලෝකය, චලනය වැනි දේ මනින ආදාන උපාංගය.

ActuatorActuator

An output device that makes movement, e.g. a motor or valve.චලනය ඇති කරන ප්‍රතිදාන උපාංගය, උදා: motor හෝ valve.

Sample Q&Aආදර්ශ ප්‍රශ්න සහ පිළිතුරු

1List the five functions of a computer.පරිගණකයක කාර්යයන් පහ ලැයිස්තුගත කරන්න.

Answerපිළිතුර: Input, processing, output, storage and communication.ආදානය, සැකසීම, ප්‍රතිදානය, ගබඩාව සහ සන්නිවේදනය.

2Give three input devices.ආදාන උපාංග තුනක් දෙන්න.

Answerපිළිතුර: Keyboard, mouse, microphone (also scanner, webcam, sensor, barcode reader).Keyboard, mouse, microphone (scanner, webcam, sensor, barcode reader ද).

3Which part of the computer processes data?දත්ත සකසන්නේ පරිගණකයේ කුමන කොටසද?

Answerපිළිතුර: The CPU (Central Processing Unit).CPU (මධ්‍ය සැකසුම් ඒකකය).

4What is the difference between RAM and an SSD?RAM සහ SSD අතර වෙනස කුමක්ද?

Answerපිළිතුර: RAM is fast working memory that loses data when power is off; an SSD keeps data permanently.RAM විදුලිය නැති වූ විට දත්ත නැති වන වේගවත් වැඩ මතකයයි; SSD එක දත්ත ස්ථිරව තබා ගන්නවා.

5Why is a touch screen both input and output?Touch screen එක ආදාන සහ ප්‍රතිදාන දෙකම වන්නේ ඇයි?

Answerපිළිතුර: You give input by touching it, and it shows output on the same screen.එය ස්පර්ශ කිරීමෙන් ආදානය දෙනවා, එම screen එකේම ප්‍රතිදානය පෙන්වනවා.

6Name two communication devices.සන්නිවේදන උපාංග දෙකක් නම් කරන්න.

Answerපිළිතුර: Network interface card (NIC) and router (also modem, Wi-Fi adapter, Bluetooth).Network interface card (NIC) සහ router (modem, Wi-Fi adapter, Bluetooth ද).

MCQබහුවරණ ප්‍රශ්න

Choose the correct answer for each question.සෑම ප්‍රශ්නයකටම නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න.

Scoreලකුණු: 0 / 14

1Which is an input device?ආදාන උපාංගයක් කුමක්ද?

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: D

A microphone sends sound into the computer.Microphone එක ශබ්දය පරිගණකයට යවනවා.

2Which device is used for output?ප්‍රතිදානය සඳහා භාවිතා වන උපාංගය කුමක්ද?

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: A

A monitor shows results.Monitor එක ප්‍රතිඵල පෙන්වනවා.

3Which part processes data in a computer?පරිගණකයක දත්ත සකසන කොටස කුමක්ද?

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: B

The CPU is the brain that processes.CPU එක සකසන මොළයයි.

4Which memory loses its data when power is switched off?විදුලිය නිවා දැමූ විට දත්ත නැති වන මතකය කුමක්ද?

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: D

RAM is volatile.RAM අස්ථායී (volatile) යි.

5Saving a school project on Google Drive is an example of:පාසල් ව්‍යාපෘතියක් Google Drive හි save කිරීම උදාහරණයකි:

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: B

Google Drive keeps files on Internet servers.Google Drive ගොනු Internet servers වල තබනවා.

6At a supermarket, the barcode scanner performs which function?Supermarket එකේ barcode scanner එක කරන කාර්යය කුමක්ද?

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: A

It reads the product code into the computer.එය භාණ්ඩ කේතය පරිගණකයට කියවනවා.

7Which device can do BOTH input and output?ආදානය සහ ප්‍රතිදානය දෙකම කළ හැකි උපාංගය කුමක්ද?

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: A

Touch = input, display = output.ස්පර්ශය = ආදානය, display = ප්‍රතිදානය.

8A temperature sensor in a smart greenhouse is a(n):Smart greenhouse එකක උෂ්ණත්ව sensor එකක් වන්නේ:

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: B

Sensors measure and send data in.Sensors මැනලා දත්ත ඇතුළට යවනවා.

9A motor that opens a water valve on a smart farm is a(n):Smart farm එකක වතුර valve එකක් විවෘත කරන motor එකක් වන්නේ:

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: A

Actuators produce movement – output.Actuators චලනය ඇති කරනවා – ප්‍රතිදානය.

10Which is a modern secondary storage device with no moving parts?චලනය වන කොටස් නැති නවීන ද්විතීයික ගබඩා උපාංගය කුමක්ද?

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: C

An SSD uses flash memory chips.SSD එක flash memory chips භාවිතා කරනවා.

11Joining a Zoom class through home Wi-Fi mainly uses which function?නිවසේ Wi-Fi හරහා Zoom පන්තියකට එක්වීම ප්‍රධාන වශයෙන් භාවිතා කරන කාර්යය කුමක්ද?

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: C

Data is sent and received over a network.ජාලයක් හරහා දත්ත යවනවා සහ ලැබෙනවා.

12In an ATM, checking the PIN against the bank record is:ATM එකක PIN එක බැංකු වාර්තාව සමඟ පරීක්ෂා කිරීම:

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: B

Comparing data is processing.දත්ත සංසන්දනය සැකසීමයි.

13A smart speaker answers ‘What is the weather today?’. The spoken answer is:Smart speaker එකක් ‘අද කාලගුණය කොහොමද?’ ට පිළිතුරු දෙයි. කථනය කරන පිළිතුර:

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: D

Sound from the speaker is output.Speaker එකේ ශබ්දය ප්‍රතිදානයයි.

14Which is the correct order of the basic data flow?මූලික දත්ත ගලායාමේ නිවැරදි පිළිවෙළ කුමක්ද?

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: C

Data goes in, is processed, then results come out.දත්ත ඇතුළට යනවා, සකසනවා, පසුව ප්‍රතිඵල එළියට එනවා.

MCQ answer keyMCQ පිළිතුරු

D – A microphone sends sound into the computer.Microphone එක ශබ්දය පරිගණකයට යවනවා.
A – A monitor shows results.Monitor එක ප්‍රතිඵල පෙන්වනවා.
B – The CPU is the brain that processes.CPU එක සකසන මොළයයි.
D – RAM is volatile.RAM අස්ථායී (volatile) යි.
B – Google Drive keeps files on Internet servers.Google Drive ගොනු Internet servers වල තබනවා.
A – It reads the product code into the computer.එය භාණ්ඩ කේතය පරිගණකයට කියවනවා.
A – Touch = input, display = output.ස්පර්ශය = ආදානය, display = ප්‍රතිදානය.
B – Sensors measure and send data in.Sensors මැනලා දත්ත ඇතුළට යවනවා.
A – Actuators produce movement – output.Actuators චලනය ඇති කරනවා – ප්‍රතිදානය.
C – An SSD uses flash memory chips.SSD එක flash memory chips භාවිතා කරනවා.
C – Data is sent and received over a network.ජාලයක් හරහා දත්ත යවනවා සහ ලැබෙනවා.
B – Comparing data is processing.දත්ත සංසන්දනය සැකසීමයි.
D – Sound from the speaker is output.Speaker එකේ ශබ්දය ප්‍රතිදානයයි.
C – Data goes in, is processed, then results come out.දත්ත ඇතුළට යනවා, සකසනවා, පසුව ප්‍රතිඵල එළියට එනවා.

Structured Questionsව්‍යුහගත ප්‍රශ්න

1(i) List the five functions of a computer system. (5 marks)
(ii) Give one device for input and one for output. (2 marks)(i) පරිගණක පද්ධතියක කාර්යයන් පහ ලැයිස්තුගත කරන්න. (ලකුණු 5)
(ii) ආදානයට එක් උපාංගයක් සහ ප්‍රතිදානයට එක් උපාංගයක් දෙන්න. (ලකුණු 2) (7 marksලකුණු 7)