Absolutely Free Learning Opportunity!
No Need to Spend Money! Study at Your Own Pace!
Everything You Need is Right Here
UNLOCK YOUR DIGITAL FUTURE!
Free ICT Learning for Sri Lanka
GCE O/L ICT - 4 වන ඒකකය: තාර්කික ද්වාර (Logic Gates)
අන්තර්ක්රියාකාරී ඉගෙනුම් පද්ධතිය
🎓 විභාග ඉලක්කගත වැදගත්කම
මෙම ඒකකය, **මූලික තාර්කික ද්වාර (Basic Logic Gates)** සහ ඒවායේ **සත්යතා වගු (Truth Tables)** පිළිබඳව අවධානය යොමු කරයි. බූලීය වීජ ගණිතය (Boolean Algebra) පිළිබඳ මූලික අවබෝධය අත්යවශ්ය වේ。
✅ දළ ලකුණු බර:
MCQ: $\text{3 - 5}$ පමණ.
Paper II: $\text{4 - 6}$ ලකුණු (බූලීය ප්රකාශන සහ පරිපථ ඇඳීම).
4.1 මූලික තාර්කික ද්වාර (Basic Logic Gates)
මූලික තාර්කික ද්වාර තුනක් සහ ඒවායේ ක්රියාකාරිත්වය පහත දැක්වේ:
| ද්වාරය | බූලීය ප්රකාශනය | ක්රියාකාරිත්වය | තාර්කික සටහන |
|---|---|---|---|
| **AND ද්වාරය (සහ)** | $$A \cdot B$$ | සියලුම **ආදාන (Input) 1** වන විට පමණක් **ප්රතිදානය (Output) 1** වේ. | |
| **OR ද්වාරය (හෝ)** | $$A + B$$ | ඕනෑම **ආදානයක් (Input) 1** වන විට **ප්රතිදානය (Output) 1** වේ. | |
| **NOT ද්වාරය (නො)** | $$\bar{A}$$ | ආදානය **ප්රතිවිරුද්ධ (Invert)** කරයි. (0 $\to$ 1, 1 $\to$ 0) |
4.2 බූලීය වීජ ගණිතය සහ සත්යතා වගු
I. ද්වි ආදාන සත්යතා වගු (Two-Input Truth Tables)
**AND ද්වාරය: $\mathbf{A \cdot B}$**
| A | B | A $\cdot$ B |
|---|---|---|
| 0 | 0 | 0 |
| 0 | 1 | 0 |
| 1 | 0 | 0 |
| 1 | 1 | 1 |
**OR ද්වාරය: $\mathbf{A + B}$**
| A | B | A + B |
|---|---|---|
| 0 | 0 | 0 |
| 0 | 1 | 1 |
| 1 | 0 | 1 |
| 1 | 1 | 1 |
II. මූලික බූලීය නීති (Basic Boolean Laws)
තාර්කික ප්රකාශන සරල කිරීමට භාවිතා කරන නීති:
- $$A \cdot 0 = 0$$
- $$A + 1 = 1$$
- $$A \cdot A = A$$
- $$A + A = A$$
- $$A \cdot 1 = A$$
- $$A + 0 = A$$
- $$A \cdot \bar{A} = 0$$
- $$\overline{\overline{A}} = A$$ (ද්විත්ව නිෂේධන නීතිය)
4.3 අනුපූරක ද්වාර සහ විශ්වීය ද්වාර
I. NAND සහ NOR ද්වාර
- **NAND ද්වාරය:** AND ද්වාරයක ප්රතිදානය **NOT** කිරීමෙන් ලැබෙන ද්වාරයයි. ($$A \cdot B \to \overline{A \cdot B}$$)
- **NOR ද්වාරය:** OR ද්වාරයක ප්රතිදානය **NOT** කිරීමෙන් ලැබෙන ද්වාරයයි. ($$A + B \to \overline{A + B}$$)
- **විශ්වීය ද්වාර (Universal Gates):** NAND සහ NOR ද්වාර, වෙනත් කිසිදු ද්වාරයක් භාවිතා නොකර, සියලුම මූලික තාර්කික ද්වාර (AND, OR, NOT) නිර්මාණය කිරීමට භාවිතා කළ හැකි බැවින් එසේ හැඳින්වේ.
II. සංයුක්ත පරිපථ (Compound Circuits)
- මූලික ද්වාර කිහිපයක් එකට සම්බන්ධ කිරීමෙන් **සංකීර්ණ තාර්කික කාර්යයන්** ඉටු කළ හැකිය.
- **බූලීය ප්රකාශනයක්** (උදා: $\mathbf{P=\overline{C}+A\overline{B}}$) ලබා දුන් විට, ඒ සඳහා නිවැරදි තාර්කික පරිපථය ඇඳීමට හෝ එහි සත්යතා වගුව සම්පූර්ණ කිරීමට ඔබට හැකි විය යුතුය.
📥 සටහන් PDF බාගත කරන්න
සියලුම සටහන් පහසුවෙන් මුද්රණය කර ගැනීම සඳහා PDF ගොනුවක් ලෙස බාගත කර ගත හැකිය。
Copyright © 2026 | schoolict.net | Admin (rmssd2000@yahoo.com)