GCE O/L ICT - 4 වන ඒකකය: තාර්කික ද්වාර (Logic Gates)

GCE O/L ICT - 4 වන ඒකකය: තාර්කික ද්වාර (Logic Gates)

අන්තර්ක්‍රියාකාරී ඉගෙනුම් පද්ධතිය

🎓 විභාග ඉලක්කගත වැදගත්කම

මෙම ඒකකය, **මූලික තාර්කික ද්වාර (Basic Logic Gates)** සහ ඒවායේ **සත්‍යතා වගු (Truth Tables)** පිළිබඳව අවධානය යොමු කරයි. බූලීය වීජ ගණිතය (Boolean Algebra) පිළිබඳ මූලික අවබෝධය අත්‍යවශ්‍ය වේ。

✅ දළ ලකුණු බර:
MCQ: $\text{3 - 5}$ පමණ.
Paper II: $\text{4 - 6}$ ලකුණු (බූලීය ප්‍රකාශන සහ පරිපථ ඇඳීම).

4.1 මූලික තාර්කික ද්වාර (Basic Logic Gates)

මූලික තාර්කික ද්වාර තුනක් සහ ඒවායේ ක්‍රියාකාරිත්වය පහත දැක්වේ:

ද්වාරයබූලීය ප්‍රකාශනයක්‍රියාකාරිත්වයතාර්කික සටහන
**AND ද්වාරය (සහ)**$$A \cdot B$$සියලුම **ආදාන (Input) 1** වන විට පමණක් **ප්‍රතිදානය (Output) 1** වේ.
**OR ද්වාරය (හෝ)**$$A + B$$ඕනෑම **ආදානයක් (Input) 1** වන විට **ප්‍රතිදානය (Output) 1** වේ.
**NOT ද්වාරය (නො)**$$\bar{A}$$ආදානය **ප්‍රතිවිරුද්ධ (Invert)** කරයි. (0 $\to$ 1, 1 $\to$ 0)

4.2 බූලීය වීජ ගණිතය සහ සත්‍යතා වගු

I. ද්වි ආදාන සත්‍යතා වගු (Two-Input Truth Tables)

**AND ද්වාරය: $\mathbf{A \cdot B}$**

ABA $\cdot$ B
000
010
100
111

**OR ද්වාරය: $\mathbf{A + B}$**

ABA + B
000
011
101
111

II. මූලික බූලීය නීති (Basic Boolean Laws)

තාර්කික ප්‍රකාශන සරල කිරීමට භාවිතා කරන නීති:

  • $$A \cdot 0 = 0$$
  • $$A + 1 = 1$$
  • $$A \cdot A = A$$
  • $$A + A = A$$
  • $$A \cdot 1 = A$$
  • $$A + 0 = A$$
  • $$A \cdot \bar{A} = 0$$
  • $$\overline{\overline{A}} = A$$ (ද්විත්ව නිෂේධන නීතිය)

4.3 අනුපූරක ද්වාර සහ විශ්වීය ද්වාර

I. NAND සහ NOR ද්වාර

  • **NAND ද්වාරය:** AND ද්වාරයක ප්‍රතිදානය **NOT** කිරීමෙන් ලැබෙන ද්වාරයයි. ($$A \cdot B \to \overline{A \cdot B}$$)
  • **NOR ද්වාරය:** OR ද්වාරයක ප්‍රතිදානය **NOT** කිරීමෙන් ලැබෙන ද්වාරයයි. ($$A + B \to \overline{A + B}$$)
  • **විශ්වීය ද්වාර (Universal Gates):** NAND සහ NOR ද්වාර, වෙනත් කිසිදු ද්වාරයක් භාවිතා නොකර, සියලුම මූලික තාර්කික ද්වාර (AND, OR, NOT) නිර්මාණය කිරීමට භාවිතා කළ හැකි බැවින් එසේ හැඳින්වේ.

II. සංයුක්ත පරිපථ (Compound Circuits)

  • මූලික ද්වාර කිහිපයක් එකට සම්බන්ධ කිරීමෙන් **සංකීර්ණ තාර්කික කාර්යයන්** ඉටු කළ හැකිය.
  • **බූලීය ප්‍රකාශනයක්** (උදා: $\mathbf{P=\overline{C}+A\overline{B}}$) ලබා දුන් විට, ඒ සඳහා නිවැරදි තාර්කික පරිපථය ඇඳීමට හෝ එහි සත්‍යතා වගුව සම්පූර්ණ කිරීමට ඔබට හැකි විය යුතුය.

📥 සටහන් PDF බාගත කරන්න

සියලුම සටහන් පහසුවෙන් මුද්‍රණය කර ගැනීම සඳහා PDF ගොනුවක් ලෙස බාගත කර ගත හැකිය。

© 2025 O/L ICT Learning System Creator. සියලු හිමිකම් ඇවිරිණි。
🔴 Lesson List
SIDE BUTTON ON
Sign In Register
×

👋 Welcome Back!

🚀
Ready to Learn?Pick up where you left off.
🔑
Forgot Password?Click the link below to reset.
📢
New FeaturesCheck out the new AI Voice tool.

Sign In

👤
🔒
or continue with
Google Facebook

Already have an account? Register Now