7.1 පැතුරුම්පත් මූලිකාංග සහ භාවිතය

I. පැතුරුම්පතක මූලික අංග

• **වැඩපොත (Workbook):** පැතුරුම්පත් ගොනුවක් ලෙස හැඳින්වේ.
• **වැඩ පත්‍රිකාව (Worksheet):** වැඩපොතක් තුළ ඇති තනි සටහන් පත්‍රයකි. (පෙරනිමියෙන් Sheet1, Sheet2..)
• **සෛලය (Cell):** තීරුවක් (Column) සහ පේළියක් (Row) ඡේදනය වන ස්ථානයයි. දත්ත ඇතුළු කරන්නේ මෙයටයි.
• **සෛල ඇමතුම (Cell Reference):** තීරුවේ අක්ෂරය සහ පේළියේ අංකය භාවිතයෙන් සෛලයක් හඳුනාගනී. (උදා: $\text{A1, C5}$)

II. දත්ත වර්ග ඇතුළත් කිරීම

• **ලේබල (Label):** පෙළ (Text) හෝ අකුරු දත්ත. (සාමාන්‍යයෙන් වමට එකෙල්ල වේ.)
• **අංක (Number):** සංඛ්‍යාත්මක දත්ත. (සාමාන්‍යයෙන් දකුණට එකෙල්ල වේ.)
• **සූත්‍ර (Formulae):** ගණනය කිරීම් සඳහා භාවිත කරන ප්‍රකාශන. සෑම සූත්‍රයක්ම $\mathbf{'='}$ ලකුණින් ආරම්භ විය යුතුය.

7.2 සූත්‍ර (Formulae) සහ ශ්‍රිත (Functions)

III. ගණිත කර්ම (Operators) ප්‍රමුඛතාව

සූත්‍රයක ගණනය කිරීමේ අනුපිළිවෙළ තීරණය වේ.

IV. මූලික ශ්‍රිත (Basic Functions)

• $\mathbf{=SUM(Range)}$: දී ඇති පරාසයේ ඇති අගයන්ගේ **එකතුව** සොයයි. (උදා: $\text{=SUM(B2:B10)}$)
• $\mathbf{=AVERAGE(Range)}$: දී ඇති පරාසයේ ඇති අගයන්ගේ **සාමාන්‍යය** සොයයි.
• $\mathbf{=MAX(Range)}$: දී ඇති පරාසයේ ඇති **උපරිම අගය** සොයයි.
• $\mathbf{=MIN(Range)}$: දී ඇති පරාසයේ ඇති **අවම අගය** සොයයි.
• $\mathbf{=COUNT(Range)}$: දී ඇති පරාසය තුළ ඇති **අංක දත්ත** අඩංගු සෛල ගණන සොයයි.

7.3 සෛල ඇමතීම සහ දත්ත ඉදිරිපත් කිරීම

V. සෛල ඇමතීමේ ක්‍රම (Cell Addressing)

• **සාපේක්ෂ ඇමතීම (Relative):** සූත්‍රයක් පිටපත් කරන විට පේළි සහ තීරු **දෙකම වෙනස් වේ**. (උදා: $\text{A1}$)
• **නිරපේක්ෂ ඇමතීම (Absolute):** සූත්‍රයක් පිටපත් කරන විට පේළි සහ තීරු **නොවෙනස්ව පවතී**. $\mathbf{\text{'}\$}$ ලකුණ යොදනු ලබයි. (උදා: $\mathbf{\text{=\$A}\$\text{1}}$)
• **මිශ්‍ර ඇමතීම (Mixed):** පේළිය හෝ තීරුව **එකක් පමණක්** ස්ථාවරව තබා ගනී. (උදා: $\mathbf{\text{=A}\$\text{1}}$ හෝ $\mathbf{\text{=\$A1}}$)

VI. දත්ත ඉදිරිපත් කිරීම (Charts)

• **තීරු ප්‍රස්ථාර (Column/Bar Charts):** විවිධ අයිතම හෝ කාණ්ඩ අතර අගයන් **සංසන්දනය** කිරීමට සුදුසුය.
• **වට ප්‍රස්ථාර (Pie Charts):** සමස්තයකට අදාළව **කොටස්වල ප්‍රතිශතය** පෙන්වීමට සුදුසුය.
• **රේඛා ප්‍රස්ථාර (Line Charts):** **කාලයත් සමඟ සිදුවන වෙනස්වීම්** (ප්‍රවණතා) පෙන්වීමට සුදුසුය.