GCE A/L ICT - 6 වන ඒකකය: දත්ත සන්නිවේදනය සහ ජාලකරණය
අන්තර්ක්රියාකාරී ඉගෙනුම් පද්ධතිය
🎓 විභාග ඉලක්කගත වැදගත්කම
මෙම ඒකකය A/L MCQ සහ රචනා ප්රශ්න පත්රයේ (Paper II) යන දෙකෙහිම වැදගත් කොටස් ආවරණය කරයි. විශේෂයෙන්ම IP ලිපින, උපජාලකරණය (Subnetting) සහ TCP/IP ආකෘති ඉතා වැදගත් වේ。
✅ දළ ලකුණු බර:
MCQ: 8 - 10 පමණ.
Paper II: 10 - 15 ලකුණු (සාමාන්යයෙන් 6 වන රචනා ප්රශ්නය ලෙස යෙදේ)。
දත්ත සන්නිවේදනය සහ ජාලකරණයේ මූලිකාංග
I. දත්ත සම්ප්රේෂණ මාධ්ය
- **නියමු මාධ්ය (Guided Media):** භෞතික මාර්ගයක් ඔස්සේ දත්ත ගමන් කරයි. (Ex: Twisted Pair, Coaxial Cable, Fiber Optics).
- **නියමු නොවන මාධ්ය (Unguided Media):** වායුගෝලය හරහා විද්යුත් චුම්බක තරංග මඟින් දත්ත ගමන් කරයි. (Ex: Radio Waves, Microwaves, Infrared).
- **සංඥා ගුණාංග:** Amplitude (විස්තාරය), Frequency (සංඛ්යාතය), Phase (කලාව) සහ Bandwidth (කලාප පළල).
- **සංඥා දුර්වලතා:** Attenuation (බලක්ෂය), Noise (ඝෝෂාව), Distortion (විකෘතිවීම).
II. ජාල ස්ථලක (Network Topologies)
පරිගණක ජාලයක භෞතික හෝ තාර්කික සැකැස්ම ජාල ස්ථලකය ලෙස හැඳින්වේ।
- **Star Topology (තාරකා ස්ථලකය):** මධ්යගත උපකරණයකට (Hub/Switch) සියලු නෝඩ් සම්බන්ධ වේ. (Fault Isolation හොඳයි).
- **Bus Topology (බස් ස්ථලකය):** පොදු රේඛීය කේබලයකට සියලු නෝඩ් සම්බන්ධ වේ. (කේබලයේ දෝෂයක් මුළු ජාලයටම බලපෑම් ඇති කරයි).
- **Ring Topology (මුදු ස්ථලකය):** සෑම නෝඩුවක්ම අසල්වැසි නෝඩු දෙකකට සම්බන්ධ වී වළල්ලක් සාදයි. (Data Token හරහා දත්ත ගමන් කරයි).
- **Mesh Topology (දැල් ස්ථලකය):** එක් එක් නෝඩුව ජාලයේ ඇති අනෙකුත් සියලු නෝඩු සමඟ සෘජුව සම්බන්ධ වේ. (ඉහළ විශ්වාසනීයත්වය, අධික පිරිවැය).
III. IP ලිපිනය සහ උපජාලකරණය (IP Addressing and Subnetting)
IP ලිපින (IPv4):
- දිග: $32$ බිටු. Octets 4කින් (බිටු 8 බැගින්) සමන්විත වේ.
- ලිපින පන්ති: Class A (විශාල ජාල), Class B (මධ්යම ජාල), Class C (කුඩා ජාල).
- Host ගණන: $\text{Host} = 2^n - 2$ (n යනු Host බිටු ගණන).
Subnet Mask (උපජාල ආවරණය):
ජාල ලිපිනය (Network Address) සහ ධාරක ලිපිනය (Host Address) වෙන්කර හඳුනා ගැනීමට භාවිතා වේ。
IV. ජාල ආකෘති සහ ප්රොටෝකෝල (Protocols)
OSI සහ TCP/IP ආකෘති:
- **Transport Layer (ප්රවාහන ස්ථරය):** TCP සහ UDP ප්රොටෝකෝල අයත් වේ. (Process-to-Process Delivery).
- **Network Layer (ජාල ස්ථරය):** IP ප්රොටෝකෝලය අයත් වේ. (Routing/Source-to-Destination Delivery).
- **Application Layer (යෙදුම් ස්ථරය):** HTTP, DNS, FTP වැනි පරිශීලක සේවා අයත් වේ.
- **TCP (Transmission Control Protocol):** සම්බන්ධතා පදනම් (Connection-Oriented), විශ්වාසනීය (Reliable), දෝෂ නිවැරදි කිරීම් සහිතයි. (Ex: HTTP, FTP).
- **UDP (User Datagram Protocol):** සම්බන්ධතා රහිත (Connection-Less), විශ්වාසනීය නොවන (Unreliable), වේගවත්. (Ex: DNS, VoIP).
- **DNS (Domain Name System):** Domain Name (නාමය) IP Address එකට පරිවර්තනය කරයි.
- **DHCP (Dynamic Host Configuration Protocol):** ජාලයට සම්බන්ධ වන උපාංග සඳහා ස්වයංක්රීයව IP ලිපින පවරයි.
📥 සටහන් PDF බාගත කරන්න
සියලුම සටහන් පහසුවෙන් මුද්රණය කර ගැනීම සඳහා PDF ගොනුවක් ලෙස බාගත කර ගත හැකිය。