© 2026 schoolict.net (Ruwan Mangala Suraweera)
Lesson 5 O/L Exam Practice: Questions and Answersපාඩම 5 O/L විභාග පුහුණුව: ප්‍රශ්න සහ පිළිතුරු
G.C.E. O/L Grade 10 ICT · Lesson 5G.C.E. O/L ICT · 10 ශ්‍රේණිය · පාඩම 5
Paper I MCQPaper I බහුවරණ
These questions are in the style of the O/L ICT exam. Paper I has multiple choice questions. Paper II has structured questions with parts, model answers and marking points. They cover all of Lesson 5 (5.1 and 5.2): what an OS is, interfaces, OS types and functions, utilities, drives, folders, paths, file extensions and file operations. Try them first, then check the answers.මේ ප්‍රශ්න O/L ICT විභාගයේ ආකාරයටයි හදලා තියෙන්නේ. Paper I එකේ බහුවරණ ප්‍රශ්න ඇත. Paper II එකේ කොටස්, ආදර්ශ පිළිතුරු සහ ලකුණු දීමේ කරුණු සහිත ව්‍යුහගත ප්‍රශ්න ඇත. මේවා පාඩම 5 සම්පූර්ණයෙන්ම (5.1 සහ 5.2) ආවරණය කරයි: OS යනු කුමක්ද, අතුරු මුහුණත්, OS වර්ග සහ කාර්යයන්, උපයෝගිතා, drives, ෆෝල්ඩර, මාර්ග, ගොනු දිගු සහ ගොනු මෙහෙයුම්. මුලින් උත්සාහ කර පසුව පිළිතුරු බලන්න.
Choose one answer for each question. The explanation appears after you answer. Time guide: about 25 minutes.සෑම ප්‍රශ්නයකටම එක් පිළිතුරක් තෝරන්න. පිළිතුරු දුන් පසු පැහැදිලි කිරීම පෙන්වයි. කාල මාර්ගෝපදේශය: විනාඩි 25 පමණ.
1Which of the following is an operating system?පහත ඒවායින් මෙහෙයුම් පද්ධතියක් කුමක්ද?
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: B
Android is a mobile OS; the others are applications.Android ජංගම OS එකකි; අනෙක්වා යෙදුම් වේ.
2The correct order of layers from the user to the hardware isපරිශීලකයාගේ සිට දෘඩාංග දක්වා ස්තරවල නිවැරදි පිළිවෙළ
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: C
The OS sits between applications and hardware.OS එක යෙදුම් සහ දෘඩාංග අතර පිහිටයි.
3Which is a proprietary operating system?හිමිකාර මෙහෙයුම් පද්ධතියක් කුමක්ද?
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: D
macOS is owned by Apple; the others are open-source Linux.macOS Apple සතුයි; අනෙක්වා විවෘත කේත Linux වේ.
4MS-DOS mainly used aMS-DOS ප්‍රධාන වශයෙන් භාවිතා කළේ
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: B
Users typed commands in MS-DOS.MS-DOS හි පරිශීලකයින් විධාන type කළා.
5An advantage of a GUI over a CLI is that itCLI එකකට වඩා GUI එකක වාසියක් වන්නේ
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: A
GUIs are easy to learn but need more memory.GUI ඉගෙනීමට පහසු නමුත් වැඩි මතකයක් අවශ්‍යයි.
6Pinching to zoom a photo on a tablet uses aටැබ්ලට් එකක ඡායාරූපයක් pinch කර zoom කිරීමේදී භාවිතා වන්නේ
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: C
Tap, swipe and pinch are touch gestures.Tap, swipe, pinch ස්පර්ශ ඉඟි වේ.
7A hospital heart monitor that must react instantly needs aක්ෂණිකව ප්‍රතිචාර දැක්විය යුතු රෝහල් හෘද monitor එකකට අවශ්‍ය වන්නේ
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: A
Instant response within a fixed time = real time.නියමිත කාලයක් තුළ ක්ෂණික ප්‍රතිචාරය = තත්‍ය කාලීන.
8An OS that lets 30 students log in to one server with their own accounts isසිසුන් 30කට තමන්ගේ ගිණුම් සමඟ එක් server එකකට log in වීමට ඉඩ දෙන OS එක
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: D
Many users with separate accounts = multi user.වෙනම ගිණුම් සහිත බොහෝ පරිශීලකයින් = බහු පරිශීලක.
9Cloud services where thousands of computers work as one system use aපරිගණක දහස් ගණනක් එක් පද්ධතියක් ලෙස වැඩ කරන cloud සේවා භාවිතා කරන්නේ
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: B
Shared work across networked computers = distributed.ජාලගත පරිගණක අතර බෙදාගත් වැඩ = ව්‍යාප්ත.
10Which OS function gives RAM to programs?වැඩසටහන් වලට RAM ලබා දෙන OS කාර්යය කුමක්ද?
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: C
Memory management allocates and frees RAM.මතක කළමනාකරණය RAM වෙන් කර නිදහස් කරයි.
11Task Manager in Windows mainly shows information aboutWindows හි Task Manager ප්‍රධාන වශයෙන් පෙන්වන්නේ
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: D
It shows running processes and their CPU/RAM use.එය ධාවනය වන ක්‍රියාවලි සහ ඒවායේ CPU/RAM භාවිතය පෙන්වයි.
12Fingerprint login and a firewall are part ofඇඟිලි සලකුණු login සහ firewall අයත් වන්නේ
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: A
They protect the computer and data.ඒවා පරිගණකය සහ දත්ත ආරක්ෂා කරයි.
13Why should OS updates be installed?OS updates ස්ථාපනය කළ යුත්තේ ඇයි?
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: C
Updates fix security holes and bugs.Updates ආරක්ෂක සිදුරු සහ දෝෂ නිවැරදි කරයි.
14Which utility should NOT be used on an SSD?SSD එකක භාවිතා නොකළ යුතු උපයෝගිතාව කුමක්ද?
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: B
SSDs are optimised with TRIM, not defragmented.SSD TRIM මගින් optimise කෙරේ, defragment නොකෙරේ.
15Which process creates a file system on a new disk and erases old data?නව disk එකක ගොනු පද්ධතියක් සාදා පැරණි දත්ත මකන ක්‍රියාවලිය කුමක්ද?
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: C
Formatting prepares a disk with a file system.Formatting ගොනු පද්ධතියක් සහිතව disk එකක් සූදානම් කරයි.
16Which file system is used on the Windows 11 system drive C:?Windows 11 පද්ධති drive C: හි භාවිතා වන ගොනු පද්ධතිය කුමක්ද?
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: D
Windows is installed on NTFS.Windows ස්ථාපනය වන්නේ NTFS මතයි.
17A 64 GB pen drive must copy a 5 GB video to both Windows and macOS. Best file system?Windows සහ macOS දෙකටම 5 GB වීඩියෝවක් copy කළ යුතු 64 GB pen drive එකකට හොඳම ගොනු පද්ධතිය?
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: D
exFAT allows files over 4 GB and works on both.exFAT 4 GB ට වැඩි ගොනු සඳහා ඉඩ දෙන අතර දෙකෙහිම ක්‍රියා කරයි.
18In C:\Users\Ravi\Music\baila.mp3, the extension isC:\Users\Ravi\Music\baila.mp3 හි දිගුව
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: B
The extension comes after the last dot.දිගුව අවසාන තිතට පසුව එයි.
19Which extension belongs to a presentation?ඉදිරිපත් කිරීමකට අයත් දිගුව කුමක්ද?
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: A
.pptx = PowerPoint presentation..pptx = PowerPoint ඉදිරිපත් කිරීම.
20A file named results.pdf.exe received on WhatsApp is most likelyWhatsApp හරහා ලැබුණු results.pdf.exe නම් ගොනුව බොහෝ දුරට
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: B
The real extension is .exe – a program.සැබෑ දිගුව .exe – වැඩසටහනකි.
21To move a file to another folder you useගොනුවක් වෙනත් ෆෝල්ඩරයකට ගෙන යාමට භාවිතා කරන්නේ
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: A
Cut + Paste moves; Copy + Paste copies.Cut + Paste ගෙන යයි; Copy + Paste පිටපත් කරයි.
22Which statement about the Recycle Bin is correct?Recycle Bin ගැන නිවැරදි ප්‍රකාශය කුමක්ද?
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: A
Files deleted from the hard disk wait there to be restored.දෘඪ තැටියෙන් මැකූ ගොනු restore කිරීමට එහි රැඳේ.
23An icon with a small curved arrow on the Desktop is aDesktop හි කුඩා වක්‍ර ඊතලයක් සහිත අයිකනයක් යනු
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: C
The arrow shows it is a link (shortcut).ඊතලය එය සබැඳියක් (shortcut) බව පෙන්වයි.
24The top level of drive D: is called theD: drive එකේ ඉහළම මට්ටම හඳුන්වන්නේ
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: D
The root is the first level of a drive.Root යනු drive එකක පළමු මට්ටමයි.
25Which is the best way to keep school files safe if a laptop is stolen?Laptop එක සොරකම් කළහොත් පාසල් ගොනු ආරක්ෂිතව තබාගැනීමට හොඳම ක්‍රමය කුමක්ද?
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: A
Cloud storage keeps a copy off the device.Cloud ගබඩාව උපාංගයෙන් පිටත පිටපතක් තබයි.
Paper II StructuredPaper II ව්‍යුහගත
Answer all parts. Marks for each part are shown in brackets. Try first, then open the model answer.සියලු කොටස්වලට පිළිතුරු දෙන්න. එක් එක් කොටසේ ලකුණු වරහන් තුළ ඇත. මුලින් උත්සාහ කර පසුව ආදර්ශ පිළිතුර විවෘත කරන්න.
1Operating system basics.මෙහෙයුම් පද්ධති මූලික කරුණු. (6 marksලකුණු 6)
- (i) Define an operating system.මෙහෙයුම් පද්ධතියක් අර්ථ දක්වන්න. (2 marksලකුණු 2)
- (ii) Draw a diagram to show where the OS sits in a computer system.පරිගණක පද්ධතියක OS පිහිටන තැන පෙන්වීමට රූපයක් අඳින්න. (2 marksලකුණු 2)
- (iii) Name one open-source and one proprietary OS.එක් විවෘත කේත සහ එක් හිමිකාර OS නම් කරන්න. (2 marksලකුණු 2)
Show model answerආදර්ශ පිළිතුර පෙන්වන්න
(i) (2 marksලකුණු 2)
System software (1) that manages hardware/software and provides a user interface (1).හාඩ්වෙයාර/මෘදුකාංග කළමනාකරණය කර පරිශීලක අතුරු මුහුණතක් සපයන (1) පද්ධති මෘදුකාංගය (1).
(ii) (2 marksලකුණු 2)
User → application software → OS → hardware (order 2).පරිශීලක → යෙදුම් මෘදුකාංග → OS → දෘඩාංග (පිළිවෙළට 2).
(iii) (2 marksලකුණු 2)
Open source: Linux/Ubuntu (1); proprietary: Windows 11/macOS/iOS (1).විවෘත කේත: Linux/Ubuntu (1); හිමිකාර: Windows 11/macOS/iOS (1).
2User interfaces.පරිශීලක අතුරු මුහුණත්. (6 marksලකුණු 6)
- (i) What do CLI and GUI stand for?CLI සහ GUI යනු මොනවාද? (2 marksලකුණු 2)
- (ii) Give two advantages of a GUI and one advantage of a CLI.GUI එකක වාසි දෙකක් සහ CLI එකක වාසියක් දෙන්න. (3 marksලකුණු 3)
- (iii) Give an example of a modern voice interface.නවීන හඬ අතුරු මුහුණතක උදාහරණයක් දෙන්න. (1 marksලකුණු 1)
Show model answerආදර්ශ පිළිතුර පෙන්වන්න
(i) (2 marksලකුණු 2)
Command Line Interface (1); Graphical User Interface (1).Command Line Interface (1); Graphical User Interface (1).
(ii) (3 marksලකුණු 3)
GUI: easy to learn, no need to remember commands, visual (any 2). CLI: uses less memory / faster for experts (1).GUI: ඉගෙනීමට පහසුයි, විධාන මතක තබාගත යුතු නැත, දෘශ්‍යයි (ඕනෑම 2). CLI: අඩු මතකය / ප්‍රවීණයින්ට වේගවත් (1).
(iii) (1 marksලකුණු 1)
Siri / Google Assistant / Alexa / Copilot voice.Siri / Google Assistant / Alexa / Copilot voice.
3Types of operating systems. Choose the OS type for each situation.මෙහෙයුම් පද්ධති වර්ග. එක් එක් අවස්ථාවට OS වර්ගය තෝරන්න. (6 marksලකුණු 6)
- (i) A traffic-light controller that changes lights exactly on time.නියමිත වේලාවට ලාම්පු මාරු කරන රථවාහන ලාම්පු පාලකය. (1 marksලකුණු 1)
- (ii) A student playing music, chatting and writing an essay at once.සංගීතය වාදනය, chat කිරීම සහ රචනයක් ලිවීම එකවර කරන සිසුවෙක්. (1 marksලකුණු 1)
- (iii) A library server used by many staff at the same time.බොහෝ කාර්ය මණ්ඩලය එකවර භාවිතා කරන පුස්තකාල server එකක්. (1 marksලකුණු 1)
- (iv) A worldwide bank network that looks like one system.එක් පද්ධතියක් ලෙස පෙනෙන ලෝක ව්‍යාප්ත බැංකු ජාලයක්. (1 marksලකුණු 1)
- (v) Explain why a real time OS is needed for an air-bag.Air-bag එකකට තත්‍ය කාලීන OS අවශ්‍ය වන්නේ ඇයි? (2 marksලකුණු 2)
Show model answerආදර්ශ පිළිතුර පෙන්වන්න
(i) (1 marksලකුණු 1)
Real time OS.තත්‍ය කාලීන OS.
(ii) (1 marksලකුණු 1)
Multi tasking OS.බහු කාර්ය OS.
(iii) (1 marksලකුණු 1)
Multi user OS.බහු පරිශීලක OS.
(iv) (1 marksලකුණු 1)
Distributed OS.ව්‍යාප්ත OS.
(v) (2 marksලකුණු 2)
It must respond immediately within a fixed time (1); a delay could injure the driver (1).එය නියමිත කාලයක් තුළ වහාම ප්‍රතිචාර දැක්විය යුතුයි (1); ප්‍රමාදයක් රියදුරුට හානි කළ හැක (1).
4Functions of the OS.OS හි කාර්යයන්. (8 marksලකුණු 8)
- (i) List four resource-management functions of an OS.OS එකක සම්පත් කළමනාකරණ කාර්යයන් හතරක් ලියන්න. (4 marksලකුණු 4)
- (ii) What is a device driver?උපාංග ධාවකයක් යනු කුමක්ද? (2 marksලකුණු 2)
- (iii) Give two security features of a modern OS.නවීන OS එකක ආරක්ෂක විශේෂාංග දෙකක් දෙන්න. (2 marksලකුණු 2)
Show model answerආදර්ශ පිළිතුර පෙන්වන්න
(i) (4 marksලකුණු 4)
Process/CPU, memory, file, device/I-O (security also accepted) – 1 each.ක්‍රියාවලි/CPU, මතක, ගොනු, උපාංග/I-O (ආරක්ෂණ ද පිළිගැනේ) – එකකට 1.
(ii) (2 marksලකුණු 2)
A small program (1) that lets the OS communicate with/control a hardware device (1).OS එකට දෘඩාංග උපාංගයක් සමඟ සන්නිවේදනයට/පාලනයට ඉඩ දෙන (1) කුඩා වැඩසටහනකි (1).
(iii) (2 marksලකුණු 2)
Passwords/PIN/fingerprint, user accounts, firewall, built-in antivirus, security updates (any 2).මුරපද/PIN/ඇඟිලි සලකුණ, පරිශීලක ගිණුම්, firewall, ගොඩනැගූ antivirus, ආරක්ෂක updates (ඕනෑම 2).
5Disk utilities.Disk උපයෝගිතා. (6 marksලකුණු 6)
- (i) What is partitioning? Give one benefit.Partitioning යනු කුමක්ද? වාසියක් දෙන්න. (2 marksලකුණු 2)
- (ii) Why must you back up data before formatting?Format කිරීමට පෙර දත්ත backup කළ යුත්තේ ඇයි? (1 marksලකුණු 1)
- (iii) Explain defragmentation and why it is used only on HDDs.Defragmentation සහ එය HDD වල පමණක් භාවිතා වන්නේ ඇයි දැයි පැහැදිලි කරන්න. (3 marksලකුණු 3)
Show model answerආදර්ශ පිළිතුර පෙන්වන්න
(i) (2 marksලකුණු 2)
Dividing a disk into separate sections with drive letters (1); keeps data safe on D: when Windows is reinstalled (1).Disk එකක් drive අකුරු සහිත වෙනම කොටස් වලට බෙදීම (1); Windows නැවත ස්ථාපනයේදී D: හි දත්ත ආරක්ෂිතයි (1).
(ii) (1 marksලකුණු 1)
Formatting erases all data on the drive.Formatting drive එකේ සියලු දත්ත මකයි.
(iii) (3 marksලකුණු 3)
Joins scattered file pieces so the HDD reads faster (2); SSDs have no moving parts, so defragmenting gives no speed and wears them – Windows uses TRIM (1).විසිරුණු ගොනු කොටස් එකතු කර HDD වේගයෙන් කියවයි (2); SSD වල චලනය වන කොටස් නැති නිසා වේගයක් නොලැබෙන අතර ගෙවී යයි – Windows TRIM භාවිතා කරයි (1).
6Files, folders and paths. Use the folder tree.ගොනු, ෆෝල්ඩර සහ මාර්ග. ෆෝල්ඩර ගස භාවිතා කරන්න. (8 marksලකුණු 8)
- (i) Write the path of trip-2026.jpg.trip-2026.jpg හි මාර්ගය ලියන්න. (2 marksලකුණු 2)
- (ii) State the file type of lesson5-notes.docx and os-types.pptx.lesson5-notes.docx සහ os-types.pptx හි ගොනු වර්ග සඳහන් කරන්න. (2 marksලකුණු 2)
- (iii) Give the file type for .xlsx, .mp4, .zip and .html..xlsx, .mp4, .zip, .html සඳහා ගොනු වර්ගය දෙන්න. (4 marksලකුණු 4)
Show model answerආදර්ශ පිළිතුර පෙන්වන්න
(i) (2 marksලකුණු 2)
C:\Users\Nimal\Pictures\trip-2026.jpgC:\Users\Nimal\Pictures\trip-2026.jpg
(ii) (2 marksලකුණු 2)
Word document (1); presentation (1).Word ලේඛනය (1); ඉදිරිපත් කිරීම (1).
(iii) (4 marksලකුණු 4)
Spreadsheet, video, compressed folder, web page (1 each).පැතුරුම්පත, වීඩියෝ, සම්පීඩිත ෆෝල්ඩරය, වෙබ් පිටුව (එකකට 1).
7File management. Amali has many files on her Desktop.ගොනු කළමනාකරණය. අමාලිගේ Desktop එකේ ගොනු රාශියක් ඇත. (7 marksලකුණු 7)
- (i) Describe how to create a folder called Science in Documents.Documents තුළ Science නම් ෆෝල්ඩරයක් සාදන ආකාරය විස්තර කරන්න. (2 marksලකුණු 2)
- (ii) State the difference between copying and moving a file.ගොනුවක් copy කිරීම සහ move කිරීම අතර වෙනස සඳහන් කරන්න. (2 marksලකුණු 2)
- (iii) She deleted a file by mistake. How can she get it back?ඇය වැරදීමකින් ගොනුවක් මකා දැමුවාය. එය ආපසු ලබාගන්නේ කෙසේද? (1 marksලකුණු 1)
- (iv) Give two good file-naming rules.හොඳ ගොනු නාමකරණ නීති දෙකක් දෙන්න. (2 marksලකුණු 2)
Show model answerආදර්ශ පිළිතුර පෙන්වන්න
(i) (2 marksලකුණු 2)
Open Documents → right-click → New → Folder (1) → type Science → Enter (1).Documents විවෘත කර → right-click → New → Folder (1) → Science type කර → Enter (1).
(ii) (2 marksලකුණු 2)
Copy: original stays, two copies (1). Move: file goes to new place, one copy (1).Copy: මුල් එක රැඳේ, පිටපත් දෙකක් (1). Move: ගොනුව නව ස්ථානයට යයි, එක් පිටපතක් (1).
(iii) (1 marksලකුණු 1)
Open the Recycle Bin → Restore.Recycle Bin විවෘත කර → Restore.
(iv) (2 marksලකුණු 2)
Clear meaningful names; date as YYYY-MM-DD; no \ / : * ? ” < > |; keep the extension (any 2).පැහැදිලි අර්ථවත් නම්; දිනය YYYY-MM-DD; \ / : * ? ” < > | නොමැතිව; දිගුව තබාගැනීම (ඕනෑම 2).
Exam Tipsවිභාග උපදෙස්
- Learn the OS definition word for word: system software + manages hardware/software + user interface.OS අර්ථ දැක්වීම වචනයෙන් වචනය ඉගෙන ගන්න: පද්ධති මෘදුකාංග + දෘඩාංග/මෘදුකාංග කළමනාකරණය + පරිශීලක අතුරු මුහුණත.
- Remember the interface order: CLI → GUI → touch → voice.අතුරු මුහුණත් පිළිවෙළ මතක තබාගන්න: CLI → GUI → ස්පර්ශ → හඬ.
- Five OS types: single user, multi user, multi tasking, real time, distributed (S-M-M-R-D).OS වර්ග පහ: තනි පරිශීලක, බහු පරිශීලක, බහු කාර්ය, තත්‍ය කාලීන, ව්‍යාප්ත (S-M-M-R-D).
- “Immediately”, “safety”, “control” in a question usually means real time.ප්‍රශ්නයක “වහාම”, “ආරක්ෂාව”, “පාලනය” සාමාන්‍යයෙන් තත්‍ය කාලීන යයි.
- Functions: process, memory, file, device, security – plus the user interface.කාර්යයන්: ක්‍රියාවලි, මතක, ගොනු, උපාංග, ආරක්ෂණ – සහ පරිශීලක අතුරු මුහුණත.
- Formatting erases; partitioning divides; defragmentation joins pieces (HDD only).Formatting මකයි; partitioning බෙදයි; defragmentation කොටස් එකතු කරයි (HDD පමණි).
- FAT32 cannot hold one file bigger than 4 GB – choose exFAT for big USB files.FAT32 ට 4 GB ට වැඩි තනි ගොනුවක් ගත නොහැක – විශාල USB ගොනු සඳහා exFAT තෝරන්න.
- Know the extensions: .docx .xlsx .pptx .pdf .jpg .png .mp3 .mp4 .zip .exe .txt .html.දිගු දැනගන්න: .docx .xlsx .pptx .pdf .jpg .png .mp3 .mp4 .zip .exe .txt .html.
- Write paths with backslashes and end with the full file name and extension.මාර්ග backslash සමඟ ලියා සම්පූර්ණ ගොනු නාමය සහ දිගුවෙන් අවසන් කරන්න.
- Copy = two copies; move = one copy. Cut (Ctrl+X) + Paste (Ctrl+V) = move.Copy = පිටපත් දෙකක්; move = එකක්. Cut (Ctrl+X) + Paste (Ctrl+V) = move.
- USB deletes and Shift+Del skip the Recycle Bin.USB මැකීම් සහ Shift+Del Recycle Bin මඟ හරියි.
- Read every MCQ option before choosing – two answers may look correct.තෝරාගැනීමට පෙර සෑම MCQ විකල්පයක්ම කියවන්න – පිළිතුරු දෙකක් නිවැරදි ලෙස පෙනිය හැක.
Answers & Downloadsපිළිතුරු සහ බාගත කිරීම්
Paper I – answers with explanationsPaper I – පිළිතුරු සහ පැහැදිලි කිරීම්
| # | Answerපිළිතුර | Whyහේතුව |
|---|---|---|
| 1 | B | Android is a mobile OS; the others are applications.Android ජංගම OS එකකි; අනෙක්වා යෙදුම් වේ. |
| 2 | C | The OS sits between applications and hardware.OS එක යෙදුම් සහ දෘඩාංග අතර පිහිටයි. |
| 3 | D | macOS is owned by Apple; the others are open-source Linux.macOS Apple සතුයි; අනෙක්වා විවෘත කේත Linux වේ. |
| 4 | B | Users typed commands in MS-DOS.MS-DOS හි පරිශීලකයින් විධාන type කළා. |
| 5 | A | GUIs are easy to learn but need more memory.GUI ඉගෙනීමට පහසු නමුත් වැඩි මතකයක් අවශ්‍යයි. |
| 6 | C | Tap, swipe and pinch are touch gestures.Tap, swipe, pinch ස්පර්ශ ඉඟි වේ. |
| 7 | A | Instant response within a fixed time = real time.නියමිත කාලයක් තුළ ක්ෂණික ප්‍රතිචාරය = තත්‍ය කාලීන. |
| 8 | D | Many users with separate accounts = multi user.වෙනම ගිණුම් සහිත බොහෝ පරිශීලකයින් = බහු පරිශීලක. |
| 9 | B | Shared work across networked computers = distributed.ජාලගත පරිගණක අතර බෙදාගත් වැඩ = ව්‍යාප්ත. |
| 10 | C | Memory management allocates and frees RAM.මතක කළමනාකරණය RAM වෙන් කර නිදහස් කරයි. |
| 11 | D | It shows running processes and their CPU/RAM use.එය ධාවනය වන ක්‍රියාවලි සහ ඒවායේ CPU/RAM භාවිතය පෙන්වයි. |
| 12 | A | They protect the computer and data.ඒවා පරිගණකය සහ දත්ත ආරක්ෂා කරයි. |
| 13 | C | Updates fix security holes and bugs.Updates ආරක්ෂක සිදුරු සහ දෝෂ නිවැරදි කරයි. |
| 14 | B | SSDs are optimised with TRIM, not defragmented.SSD TRIM මගින් optimise කෙරේ, defragment නොකෙරේ. |
| 15 | C | Formatting prepares a disk with a file system.Formatting ගොනු පද්ධතියක් සහිතව disk එකක් සූදානම් කරයි. |
| 16 | D | Windows is installed on NTFS.Windows ස්ථාපනය වන්නේ NTFS මතයි. |
| 17 | D | exFAT allows files over 4 GB and works on both.exFAT 4 GB ට වැඩි ගොනු සඳහා ඉඩ දෙන අතර දෙකෙහිම ක්‍රියා කරයි. |
| 18 | B | The extension comes after the last dot.දිගුව අවසාන තිතට පසුව එයි. |
| 19 | A | .pptx = PowerPoint presentation..pptx = PowerPoint ඉදිරිපත් කිරීම. |
| 20 | B | The real extension is .exe – a program.සැබෑ දිගුව .exe – වැඩසටහනකි. |
| 21 | A | Cut + Paste moves; Copy + Paste copies.Cut + Paste ගෙන යයි; Copy + Paste පිටපත් කරයි. |
| 22 | A | Files deleted from the hard disk wait there to be restored.දෘඪ තැටියෙන් මැකූ ගොනු restore කිරීමට එහි රැඳේ. |
| 23 | C | The arrow shows it is a link (shortcut).ඊතලය එය සබැඳියක් (shortcut) බව පෙන්වයි. |
| 24 | D | The root is the first level of a drive.Root යනු drive එකක පළමු මට්ටමයි. |
| 25 | A | Cloud storage keeps a copy off the device.Cloud ගබඩාව උපාංගයෙන් පිටත පිටපතක් තබයි. |
Paper II model answers are under each question in the “Paper II Structured” tab (they open automatically when you print).Paper II ආදර්ශ පිළිතුරු “Paper II ව්‍යුහගත” tab එකේ එක් එක් ප්‍රශ්නය යටතේ ඇත (මුද්‍රණය කරන විට ස්වයංක්‍රීයව විවෘත වේ).
Downloadsබාගත කිරීම්
Full Lesson 5 PDFසම්පූර්ණ පාඩම 5 PDF: English · සිංහල
← Back to Lesson 5පාඩම 5 වෙත ආපසු ‹ 5.2 Files and Folders: Drives, File Extensions and File Managementගොනු සහ ෆෝල්ඩර: Drives, ගොනු දිගු සහ ගොනු කළමනාකරණය