Spreadsheet Formulas, Operators and Precedence

7.3 Spreadsheet Formulas: Operators and Simple Calculationsපැතුරුම්පත් සූත්‍ර: Operators සහ සරල ගණනය කිරීම්

G.C.E. O/L Grade 10 ICT · Lesson 7G.C.E. O/L ICT · 10 ශ්‍රේණිය · පාඩම 7

Prints all tabs in the language you are reading. Use “Save as PDF” in the print window to keep a copy.ඔබ කියවන භාෂාවෙන් සියලු tabs මුද්‍රණය වේ. පිටපතක් තියාගන්න print window එකේ “Save as PDF” තෝරන්න.

🎬Video coming soon in this language. Switch language to watch the other video.මේ භාෂාවෙන් වීඩියෝව ඉක්මනින් එනවා. අනෙක් වීඩියෝව බලන්න භාෂාව මාරු කරන්න.

In this videoමේ වීඩියෝවේ

Formulas start with =.සූත්‍ර = න් ආරම්භ වේ.
Operators + − * / ·.කාරක + − * / ·.
Order: brackets, ·, * and /, + and −.පිළිවෙළ: වරහන්, ·, * සහ /, + සහ −.
=2+3*4 = 14 but =(2+3)*4 = 20.=2+3*4 = 14 නමුත් =(2+3)*4 = 20.
Errors: #DIV/0!, #VALUE!, #NAME?, ####.දෝෂ: #DIV/0!, #VALUE!, #NAME?, ####.

=*/·( )#DIV/0!#VALUE!

Notesසටහන්

A formula tells the spreadsheet to calculate. Every formula starts with =. It can use values (=5+3) or, better, cell addresses (=B2*C2) so that the answer updates when the data changes. In this note you will use the five arithmetic operators + − * / · and learn the order of operations (precedence): brackets first, then powers, then multiply and divide, then add and subtract.සූත්‍රයක් පැතුරුම්පතට ගණනය කිරීමට කියයි. සෑම සූත්‍රයක්ම = න් ආරම්භ වේ. එයට අගයන් (=5+3) හෝ, වඩා හොඳින්, cell ලිපින (=B2*C2) භාවිත කළ හැකි අතර එවිට දත්ත වෙනස් වූ විට පිළිතුර යාවත්කාලීන වේ. මෙම සටහනෙන් ගණිත operators + − * / · පහ භාවිත කර ක්‍රියා අනුපිළිවෙළ (precedence) ඉගෙන ගනිමු: මුලින් වරහන්, පසුව බල, පසුව ගුණ කිරීම සහ බෙදීම, අවසානයේ එකතු කිරීම සහ අඩු කිරීම.

1. The arithmetic operators1. ගණිත operators

OperatorOperator	Meaningඅර්ථය	Formulaසූත්‍රය	Resultප්‍රතිඵලය
++	Addඑකතු කිරීම	=15+7=15+7	2222
− (minus key -)− (minus යතුර -)	Subtractඅඩු කිරීම	=15-7=15-7	88
**	Multiplyගුණ කිරීම	=157=157	105105
//	Divideබෙදීම	=15/6=15/6	2.52.5
··	Power (exponent)බලය (ඝාතය)	=2·5=2·5	3232

💡 Use the asterisk * (not ×) and the slash / (not ÷). Typing 15×7 or 15×7 gives an error or text.× වෙනුවට තරු ලකුණ * සහ ÷ වෙනුවට slash / භාවිත කරන්න. 15×7 හෝ 15×7 type කිරීමෙන් දෝෂයක් හෝ පෙළ ලැබේ.

2. Calculations using cell addresses2. Cell ලිපින භාවිතයෙන් ගණනය කිරීම්

Let A1 = 20, B1 = 4, C1 = 3. Then =A1+B1 → 24, =A1-B1 → 16, =A1*B1 → 80, =A1/B1 → 5, =B1·C1 → 64. If B1 changes to 5, =A1*B1 becomes 100 automatically.A1 = 20, B1 = 4, C1 = 3 යැයි ගනිමු. එවිට =A1+B1 → 24, =A1-B1 → 16, =A1*B1 → 80, =A1/B1 → 5, =B1·C1 → 64. B1 5 ට වෙනස් කළහොත් =A1*B1 ස්වයංක්‍රීයව 100 වේ.

Item (A)අයිතමය (A)	Qty (B)Qty (B)	Price Rs. (C)මිල Rs. (C)	D: =BCD: =BC
Exercise bookඅභ්‍යාස පොත	55	120120	=B2C2 → 600=B2C2 → 600
Penපෑන	44	4545	=B3C3 → 180=B3C3 → 180
Rulerරූලර්	22	8080	=B4C4 → 160=B4C4 → 160
Glueගම්	11	150150	=B5C5 → 150=B5C5 → 150

Bill total: =D2+D3+D4+D5 = Rs. 1090. Area of a square of side 12 m: =12·2 = 144 m².බිලේ එකතුව: =D2+D3+D4+D5 = Rs. 1090. පැත්ත 12 m සමචතුරස්‍රයක වර්ගඵලය: =12·2 = 144 m².

3. Order of operations (precedence)3. ක්‍රියා අනුපිළිවෙළ (precedence)

1. Brackets ( )1. වරහන් ( )

Worked out first.මුලින්ම ගණනය වේ.

2. Power ·2. බලය ·

Next.ඊළඟට.

3. * and /3. * සහ /

Left to right.වමේ සිට දකුණට.

4. + and −4. + සහ −

Left to right, last.වමේ සිට දකුණට, අවසානයේ.

Worked example: =10+6*2·2/3 = 18.විසඳූ උදාහරණය: =10+6*2·2/3 = 18.

Formulaසූත්‍රය	Workingක්‍රමය	Resultප්‍රතිඵලය
=2+34=2+34	34 = 12 first, then 2+12මුලින් 34 = 12, පසුව 2+12	1414
=(2+3)4=(2+3)4	Brackets: 5, then 54වරහන්: 5, පසුව 54	2020
=20-8/4=20-8/4	8/4 = 2, then 20-28/4 = 2, පසුව 20-2	1818
=(20-8)/4=(20-8)/4	12/412/4	33
=32·3=32·3	2·3 = 8 first, then 38මුලින් 2·3 = 8, පසුව 38	2424
=(32)·2=(32)·2	6·26·2	3636
=12/43=12/43	Left to right: 33වමේ සිට දකුණට: 33	99
=(72+65+58)/3=(72+65+58)/3	Average of three marksලකුණු තුනක සාමාන්‍යය	6565

💡 Common mistake: =B2+C2+D2/3 divides only D2 by 3. For an average write =(B2+C2+D2)/3. With Nimal’s marks: wrong = 156.33, right = 65.පොදු වැරැද්ද: =B2+C2+D2/3 D2 පමණක් 3 න් බෙදයි. සාමාන්‍යයට =(B2+C2+D2)/3 ලියන්න. නිමල්ගේ ලකුණු සමඟ: වැරදි = 156.33, නිවැරදි = 65.

4. Error values (2026 focus)4. දෝෂ අගයන් (2026 අවධානය)

Errorදෝෂය	Causeහේතුව	Fixවිසඳුම
#DIV/0!#DIV/0!	Dividing by zero or an empty cell, e.g. =A1/0බිංදුවෙන් හෝ හිස් cell එකකින් බෙදීම, උදා =A1/0	Check the divisorබෙදන අගය පරීක්ෂා කරන්න
#VALUE!#VALUE!	Text used in maths, e.g. =A1+D1 where D1 = ‘ten’ගණිතයේ පෙළ භාවිතය, උදා D1 = ‘ten’ වන විට =A1+D1	Type a numberඅංකයක් type කරන්න
#NAME?#NAME?	Misspelt function name, e.g. =SUMM(A1:B1)වැරදි ලෙස ලියූ function නම, උදා =SUMM(A1:B1)	Correct the spellingඅක්ෂර නිවැරදි කරන්න
########	Column too narrow for the number or dateඅංකයට හෝ දිනයට තීරුව පටු වැඩිය	Widen the column (double-click its border)තීරුව පළල් කරන්න (මායිම double-click)

Key Wordsප්‍රධාන පද

Formulaසූත්‍රය

A calculation starting with =.= න් ආරම්භ වන ගණනය කිරීම.

OperatorOperator

Symbol for a calculation: + − * / ·.ගණනය කිරීමක සංකේතය: + − * / ·.

Addition (+)එකතු කිරීම (+)

Adds values: =4+5.අගයන් එකතු කරයි: =4+5.

Subtraction (−)අඩු කිරීම (−)

Subtracts: =9-4.අඩු කරයි: =9-4.

Multiplication (*)ගුණ කිරීම (*)

Multiplies with the asterisk: =6*7.තරු ලකුණෙන් ගුණ කරයි: =6*7.

Division (/)බෙදීම (/)

Divides with a slash: =20/4.Slash එකෙන් බෙදයි: =20/4.

Exponent (·)ඝාතය (·)

Raises to a power: =2·3 = 8.බලයට නංවයි: =2·3 = 8.

PrecedencePrecedence

Order in which operators are worked out.Operators ගණනය කරන අනුපිළිවෙළ.

BODMASBODMAS

Brackets, Orders (powers), Division/Multiplication, Addition/Subtraction.වරහන්, බල, බෙදීම/ගුණ කිරීම, එකතු/අඩු කිරීම.

Cell referenceCell reference

Using a cell address in a formula, e.g. =B2*C2.සූත්‍රයක cell ලිපිනයක් භාවිතය, උදා =B2*C2.

#DIV/0!#DIV/0!

Error when dividing by zero or an empty cell.බිංදුවෙන් හෝ හිස් cell එකකින් බෙදූ විට දෝෂය.

#VALUE!#VALUE!

Error when text is used in a calculation.ගණනයක පෙළ භාවිත කළ විට දෝෂය.

Sample Q&Aආදර්ශ ප්‍රශ්න සහ පිළිතුරු

1Why should formulas use cell addresses instead of values?සූත්‍ර අගයන් වෙනුවට cell ලිපින භාවිත කළ යුත්තේ ඇයි?

Answerපිළිතුර: The result updates automatically when the data in the cells changes.Cells හි දත්ත වෙනස් වූ විට ප්‍රතිඵලය ස්වයංක්‍රීයව යාවත්කාලීන වේ.

2What is the result of =2+3*4?=2+3*4 හි ප්‍රතිඵලය කුමක්ද?

Answerපිළිතුර: 14 (multiply first).14 (මුලින් ගුණ කිරීම).

3What is the result of =(2+3)*4?=(2+3)*4 හි ප්‍රතිඵලය කුමක්ද?

Answerපිළිතුර: 20 (brackets first).20 (මුලින් වරහන්).

4Write a formula to find the average of B2, C2 and D2.B2, C2, D2 හි සාමාන්‍යය සෙවීමට සූත්‍රයක් ලියන්න.

Answerපිළිතුර: =(B2+C2+D2)/3=(B2+C2+D2)/3

5What does #DIV/0! mean?#DIV/0! යන්නෙහි අර්ථය කුමක්ද?

Answerපිළිතුර: The formula divides by zero or by an empty cell.සූත්‍රය බිංදුවෙන් හෝ හිස් cell එකකින් බෙදයි.

6Which operator means power?බලය අදහස් කරන operator එක කුමක්ද?

Answerපිළිතුර: · (caret), e.g. =3·2 = 9.· (caret), උදා =3·2 = 9.

MCQබහුවරණ ප්‍රශ්න

Choose the correct answer for each question.සෑම ප්‍රශ්නයකටම නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න.

Scoreලකුණු: 0 / 15

1Every formula must begin with…සෑම සූත්‍රයක්ම ආරම්භ විය යුත්තේ…

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: A

Equals sign.සමාන ලකුණ.

2The multiplication operator is…ගුණ කිරීමේ operator එක…

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: C

Asterisk.තරු ලකුණ.

3The result of =2+3*4 is…=2+3*4 හි ප්‍රතිඵලය…

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: A

3*4 first.මුලින් 3*4.

4The result of =(2+3)*4 is…=(2+3)*4 හි ප්‍රතිඵලය…

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: B

Brackets first.මුලින් වරහන්.

5The result of =2·4 is…=2·4 හි ප්‍රතිඵලය…

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: C

2×2×2×2.2×2×2×2.

6The result of =20-8/4 is…=20-8/4 හි ප්‍රතිඵලය…

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: D

8/4 first.මුලින් 8/4.

7The result of =3*2·3 is…=3*2·3 හි ප්‍රතිඵලය…

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: C

Power before multiply.ගුණ කිරීමට පෙර බලය.

8The result of =12/4*3 is…=12/4*3 හි ප්‍රතිඵලය…

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: D

Left to right.වමේ සිට දකුණට.

9A1 = 20 and B1 = 4. =A1/B1 gives…A1 = 20, B1 = 4. =A1/B1 දෙන්නේ…

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: B

20/4.20/4.

10B1 = 4 and C1 = 3. =B1·C1 gives…B1 = 4, C1 = 3. =B1·C1 දෙන්නේ…

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: A

4×4×4.4×4×4.

11Which formula correctly averages B2, C2 and D2?B2, C2, D2 නිවැරදිව සාමාන්‍ය කරන සූත්‍රය කුමක්ද?

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: B

Brackets around the sum.එකතුව වටා වරහන්.

12Qty 5 in B2 and price Rs. 120 in C2. =B2*C2 shows…B2 හි Qty 5, C2 හි මිල Rs. 120. =B2*C2 පෙන්වන්නේ…

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: C

5 × 120.5 × 120.

13Which operator is worked out first?මුලින්ම ගණනය වන operator එක කුමක්ද?

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: A

Power is highest (after brackets).බලය ඉහළම (වරහන් හැර).

14=A1/B1 where B1 is empty shows…B1 හිස් වන විට =A1/B1 පෙන්වන්නේ…

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: D

Empty = 0.හිස් = 0.

15A column too narrow for a number shows…අංකයකට පටු තීරුවක් පෙන්වන්නේ…

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: B

Widen the column.තීරුව පළල් කරන්න.

MCQ answer keyMCQ පිළිතුරු

A – Equals sign.සමාන ලකුණ.
C – Asterisk.තරු ලකුණ.
A – 3*4 first.මුලින් 3*4.
B – Brackets first.මුලින් වරහන්.
C – 2×2×2×2.2×2×2×2.
D – 8/4 first.මුලින් 8/4.
C – Power before multiply.ගුණ කිරීමට පෙර බලය.
D – Left to right.වමේ සිට දකුණට.
B – 20/4.20/4.
A – 4×4×4.4×4×4.
B – Brackets around the sum.එකතුව වටා වරහන්.
C – 5 × 120.5 × 120.
A – Power is highest (after brackets).බලය ඉහළම (වරහන් හැර).
D – Empty = 0.හිස් = 0.
B – Widen the column.තීරුව පළල් කරන්න.

Structured Questionsව්‍යුහගත ප්‍රශ්න

1Write the results: (a) =15+7 (b) =15-7 (c) =15*7 (d) =15/6 (e) =2·5ප්‍රතිඵල ලියන්න: (a) =15+7 (b) =15-7 (c) =15*7 (d) =15/6 (e) =2·5 (5 marksලකුණු 5)