I කොටස: සංඛ්‍යා පද්ධති සහ පරිවර්තන

1.1. මූලික සංඛ්‍යා පද්ධති

සංඛ්‍යා නිරූපණයට භාවිත වන ප්‍රධාන පාද 4 ක්:

• ද්වීමය (Binary): පාදය 2. අංක {0, 1}.
• අෂ්ටමය (Octal): පාදය 8. අංක {0-7}.
• ෂඩස්‍ර දශම (Hexadecimal): පාදය 16. අංක {0-9, A-F}.

පරිවර්තන නීති

දශම → වෙනත් පාදයකට: අඛණ්ඩව එම පාදයෙන් බෙදීම සහ ශේෂයන් රැස් කිරීම.
වෙනත් පාදයක සිට → දශමයට: බර සාධක (Weighting Factors) මඟින් ගුණ කර එකතු කිරීම.
Nb = Σ di × bi

II කොටස: ඍණ සංඛ්‍යා නිරූපණය

ඍණ අගයන් නිරූපණය සඳහා ප්‍රධාන ක්‍රම 3ක් භාවිතා වේ. MSB (Most Significant Bit) සංඥා බිට් එක ලෙස ක්‍රියා කරයි (0 = ධන, 1 = ඍණ):

2.3. දෙකේ අනුපූරක ක්‍රමය (Two's Complement)

ක්‍රමය: එකේ අනුපූරකයට 1ක් එකතු කිරීම.
පරාසය (n-bit): n-bit පද්ධතියක් සඳහා, පරාසය $-2^{n-1}$ සිට $+ (2^{n-1} - 1)$ දක්වා වේ.
**උදා:** $8$-bit සඳහා $-128$ සිට $+127$ දක්වා.
වාසිය: අඩු කිරීමේ මෙහෙයුම ($X – Y$), සරලව $X + (–Y)$ ලෙස එකතු කිරීමේ පරිපථය (Adder) මඟින් සිදුකළ හැක。

III කොටස: අක්ෂර නිරූපණය

3.2. අක්ෂර කේතන ප්‍රමිතීන්

• ASCII (7-bit): අක්ෂර $2^7 (128)$ කට සීමා වේ.
• Unicode (UTF-8, UTF-16): ගෝලීය භාෂා (සිංහල ඇතුළුව) නිරූපණයට බහු-බයිට් (Multi-Byte) කේතනය යොදා ගනී.