© 2026 schoolict.net (Ruwan Mangala Suraweera)
6.2 Create, Open, Save and Close Documentsලේඛන සෑදීම, විවෘත කිරීම, සුරැකීම සහ වසා දැමීම
G.C.E. O/L Grade 10 ICT · Lesson 6G.C.E. O/L ICT · 10 ශ්‍රේණිය · පාඩම 6
In this videoමේ වීඩියෝවේ
- New blank document or template.නව හිස් ලේඛනය හෝ template.
- Open with Ctrl+O; close with Ctrl+W.Ctrl+O මගින් open; Ctrl+W මගින් close.
- Save updates; Save As makes a new copy.Save යාවත්කාලීන කරයි; Save As නව පිටපතක් සාදයි.
- Formats: .docx, .odt, .pdf, .rtf, .txt.ආකෘති: .docx, .odt, .pdf, .rtf, .txt.
- AutoSave and cloud saving.AutoSave සහ cloud සුරැකීම.
Notesසටහන්
Every piece of work in a word processor starts with a new document (blank or from a template) and ends with saving and closing it. In this note you will learn how to create, open, save, Save As and close documents in Microsoft Word, LibreOffice Writer and Google Docs, the common file formats (.docx, .odt, .pdf, .rtf, .txt) and how AutoSave and cloud saving protect your work.වදන සකසනයක සෑම වැඩක්ම නව ලේඛනයකින් (හිස් හෝ template එකකින්) ආරම්භ වී එය සුරැකීම සහ වසා දැමීම සමඟ අවසන් වේ. මෙම සටහනෙන් Microsoft Word, LibreOffice Writer සහ Google Docs හි ලේඛන සෑදීම, විවෘත කිරීම, සුරැකීම, Save As සහ වසා දැමීම, පොදු ගොනු ආකෘති (.docx, .odt, .pdf, .rtf, .txt) සහ AutoSave සහ cloud සුරැකීම ඔබේ වැඩ ආරක්ෂා කරන ආකාරය ඉගෙන ගනිමු.
1. Create a new document1. නව ලේඛනයක් සෑදීම
| Taskකාර්යය | MS WordMS Word | LibreOffice WriterLibreOffice Writer | Google DocsGoogle Docs |
|---|---|---|---|
| New blank documentනව හිස් ලේඛනය | File → New → Blank document (Ctrl+N)File → New → Blank document (Ctrl+N) | File → New → Text Document (Ctrl+N)File → New → Text Document (Ctrl+N) | docs.new or + Blankdocs.new හෝ + Blank |
| From a templateTemplate එකකින් | File → New → choose a templateFile → New → template එකක් තෝරන්න | File → New → TemplatesFile → New → Templates | Template galleryTemplate gallery |
| Openවිවෘත කිරීම | File → Open (Ctrl+O)File → Open (Ctrl+O) | File → Open (Ctrl+O)File → Open (Ctrl+O) | File → Open / Google DriveFile → Open / Google Drive |
| Saveසුරැකීම | Ctrl+SCtrl+S | Ctrl+SCtrl+S | Saved automaticallyස්වයංක්‍රීයව සුරැකේ |
| Save As / copySave As / පිටපත | File → Save As (F12)File → Save As (F12) | File → Save As (Ctrl+Shift+S)File → Save As (Ctrl+Shift+S) | File → Make a copyFile → Make a copy |
| Closeවසා දැමීම | File → Close (Ctrl+W)File → Close (Ctrl+W) | Window → Close (Ctrl+W)Window → Close (Ctrl+W) | Close the browser tabBrowser tab එක වසන්න |
A template is a ready-made document with a design and layout (e.g. letter, CV, certificate, newsletter). You only fill in your own text. You can also save your own design as a template (.dotx in Word, .ott in Writer).Template යනු සැලසුමක් සහ පිරිසැලසුමක් සහිත සූදානම් ලේඛනයකි (උදා: ලිපිය, CV, සහතිකය, පුවත් පත්‍රිකාව). ඔබට ඔබේ පෙළ පමණක් පිරවිය යුතුය. ඔබේම සැලසුම template එකක් ලෙස සුරැකිය හැක (Word හි .dotx, Writer හි .ott).
2. Save and Save As2. Save සහ Save As
3. File formats3. ගොනු ආකෘති
| Extensionදිගුව | Nameනම | Useභාවිතය |
|---|---|---|
| .docx.docx | Word Document (Office Open XML)Word Document (Office Open XML) | Default for MS Word; keeps all formatting.MS Word හි පෙරනිමිය; සියලු හැඩගැන්වීම් රැකේ. |
| .odt.odt | OpenDocument TextOpenDocument Text | Default for LibreOffice Writer; open standard.LibreOffice Writer හි පෙරනිමිය; විවෘත ප්‍රමිතිය. |
| .pdf.pdf | Portable Document FormatPortable Document Format | Looks the same on every device; for sharing and printing, hard to edit.සෑම උපාංගයකම එකම ලෙස පෙනේ; බෙදාගැනීමට සහ මුද්‍රණයට, සංස්කරණය අපහසුයි. |
| .rtf.rtf | Rich Text FormatRich Text Format | Basic formatting that almost any word processor can open.ඕනෑම වදන සකසනයකට විවෘත කළ හැකි මූලික හැඩගැන්වීම්. |
| .txt.txt | Plain textසාමාන්‍ය පෙළ | Text only – no fonts, colours, pictures or tables (Notepad).පෙළ පමණි – fonts, වර්ණ, පින්තූර, වගු නැත (Notepad). |
4. AutoSave and cloud saving4. AutoSave සහ cloud සුරැකීම
- AutoSave (Word with OneDrive, Google Docs) saves every few seconds – the switch is at the top-left of Word.AutoSave (OneDrive සහිත Word, Google Docs) තත්පර කිහිපයකට වරක් සුරකියි – switch එක Word හි ඉහළ වම් පැත්තේ ඇත.
- AutoRecover (Word) / AutoRecovery (Writer) keeps a backup copy if the computer crashes or power fails.AutoRecover (Word) / AutoRecovery (Writer) පරිගණකය crash වුවහොත් හෝ විදුලිය ඇනහිටියහොත් backup පිටපතක් තබයි.
- Cloud saving: files are stored on OneDrive, Google Drive or Dropbox, so you can open them on any device and share them.Cloud සුරැකීම: ගොනු OneDrive, Google Drive හෝ Dropbox හි ගබඩා වන බැවින් ඕනෑම උපාංගයකින් විවෘත කර බෙදාගත හැක.
- Cloud needs Internet; keep a local backup for important work and use a strong password.Cloud සඳහා Internet අවශ්‍යයි; වැදගත් වැඩ සඳහා local backup එකක් තබා ශක්තිමත් මුරපදයක් භාවිත කරන්න.
5. Closing5. වසා දැමීම
When you close a document with unsaved changes the program asks Save / Don’t Save / Cancel. Choosing Don’t Save loses the changes made since the last save.නොසුරැකූ වෙනස්කම් සහිත ලේඛනයක් වසන විට වැඩසටහන Save / Don’t Save / Cancel අසයි. Don’t Save තේරීමෙන් අවසන් සුරැකීමෙන් පසු කළ වෙනස්කම් නැති වේ.
Key Wordsප්‍රධාන පද
Sample Q&Aආදර්ශ ප්‍රශ්න සහ පිළිතුරු
1What is a template? Give two examples.Template යනු කුමක්ද? උදාහරණ දෙකක් දෙන්න.
2Differentiate Save and Save As.Save සහ Save As වෙන්කර දක්වන්න.
3Why send an assignment as PDF?පැවරුමක් PDF ලෙස යවන්නේ ඇයි?
4Which format keeps text only, without formatting?හැඩගැන්වීම් නැතිව පෙළ පමණක් රකින ආකෘතිය කුමක්ද?
5How does AutoSave help?AutoSave උදව් වන්නේ කෙසේද?
6Give one advantage and one disadvantage of cloud saving.Cloud සුරැකීමේ එක් වාසියක් සහ අවාසියක් දෙන්න.
MCQබහුවරණ ප්‍රශ්න
Choose the correct answer for each question.සෑම ප්‍රශ්නයකටම නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න.
1Which shortcut creates a new document?නව ලේඛනයක් සාදන කෙටිමඟ කුමක්ද?
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: D
N = New.N = New.
2A ready-made CV design you only fill in is a…ඔබ පුරවන සූදානම් CV සැලසුමක් යනු…
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: A
Templates give ready designs.Templates සූදානම් සැලසුම් දෙයි.
3To keep ‘Letter.docx’ and also make ‘Letter2.docx’, use…‘Letter.docx’ තබාගෙන ‘Letter2.docx’ ද සෑදීමට භාවිත කරන්නේ…
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: B
Save As makes a new copy.Save As නව පිටපතක් සාදයි.
4Default file format of Microsoft Word is…Microsoft Word හි පෙරනිමි ගොනු ආකෘතිය…
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: D
Word uses .docx.Word .docx භාවිත කරයි.
5Default file format of LibreOffice Writer is…LibreOffice Writer හි පෙරනිමි ආකෘතිය…
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: D
OpenDocument Text.OpenDocument Text.
6Which format looks the same on every device and is best for sending a final copy?සෑම උපාංගයකම එකම ලෙස පෙනෙන, අවසාන පිටපතක් යැවීමට හොඳම ආකෘතිය කුමක්ද?
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: A
PDF keeps the layout fixed.PDF layout ස්ථාවරව තබයි.
7A .txt file cannot store….txt ගොනුවකට ගබඩා කළ නොහැක්කේ…
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: C
Plain text has no formatting.සාමාන්‍ය පෙළට හැඩගැන්වීම් නැත.
8Which format has basic formatting and opens in almost any word processor?මූලික හැඩගැන්වීම් සහිත, ඕනෑම වදන සකසනයක විවෘත වන ආකෘතිය කුමක්ද?
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: B
Rich Text Format.Rich Text Format.
9In Google Docs, how is a document saved?Google Docs හි ලේඛනයක් සුරැකෙන්නේ කෙසේද?
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: A
Docs saves to Drive automatically.Docs ස්වයංක්‍රීයව Drive වෙත සුරකියි.
10In LibreOffice Writer, PDF is made with…LibreOffice Writer හි PDF සාදන්නේ…
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: C
Writer: File → Export as PDF.Writer: File → Export as PDF.
11Which feature restores your work after a power cut?විදුලිය ඇනහිටීමකින් පසු ඔබේ වැඩ ප්‍රතිසාධනය කරන විශේෂාංගය කුමක්ද?
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: B
AutoRecover keeps a backup.AutoRecover backup එකක් තබයි.
12Which is a disadvantage of cloud saving?Cloud සුරැකීමේ අවාසියක් කුමක්ද?
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: C
Others are advantages.අනෙක්වා වාසි වේ.
MCQ answer keyMCQ පිළිතුරු
- D – N = New.N = New.
- A – Templates give ready designs.Templates සූදානම් සැලසුම් දෙයි.
- B – Save As makes a new copy.Save As නව පිටපතක් සාදයි.
- D – Word uses .docx.Word .docx භාවිත කරයි.
- D – OpenDocument Text.OpenDocument Text.
- A – PDF keeps the layout fixed.PDF layout ස්ථාවරව තබයි.
- C – Plain text has no formatting.සාමාන්‍ය පෙළට හැඩගැන්වීම් නැත.
- B – Rich Text Format.Rich Text Format.
- A – Docs saves to Drive automatically.Docs ස්වයංක්‍රීයව Drive වෙත සුරකියි.
- C – Writer: File → Export as PDF.Writer: File → Export as PDF.
- B – AutoRecover keeps a backup.AutoRecover backup එකක් තබයි.
- C – Others are advantages.අනෙක්වා වාසි වේ.
Structured Questionsව්‍යුහගත ප්‍රශ්න
1(i) What is a template? (2 marks)
(ii) Give two documents a school could make from templates. (2 marks)(i) Template යනු කුමක්ද? (ලකුණු 2)
(ii) පාසලකට templates වලින් සෑදිය හැකි ලේඛන දෙකක් දෙන්න. (ලකුණු 2) (4 marksලකුණු 4)
Show model answerආදර්ශ පිළිතුර පෙන්වන්න
2Explain the difference between Save and Save As with an example.Save සහ Save As අතර වෙනස උදාහරණයකින් පැහැදිලි කරන්න. (4 marksලකුණු 4)
Show model answerආදර්ශ පිළිතුර පෙන්වන්න
3Match each extension to its use: .docx, .odt, .pdf, .txt.එක් එක් දිගුව එහි භාවිතයට ගළපන්න: .docx, .odt, .pdf, .txt. (4 marksලකුණු 4)
Show model answerආදර්ශ පිළිතුර පෙන්වන්න
| Extensionදිගුව | Useභාවිතය |
|---|---|
| .docx.docx | MS WordMS Word |
| .odt.odt | LibreOffice WriterLibreOffice Writer |
| .pdf.pdf | Share / printබෙදාගැනීම / මුද්‍රණය |
| .txt.txt | Plain textසාමාන්‍ය පෙළ |
4Write the steps to export a Word document as PDF.Word ලේඛනයක් PDF ලෙස export කිරීමේ පියවර ලියන්න. (3 marksලකුණු 3)
Show model answerආදර්ශ පිළිතුර පෙන්වන්න
5Explain AutoSave and cloud saving, and give one safety tip.AutoSave සහ cloud සුරැකීම පැහැදිලි කර එක් ආරක්ෂණ ඉඟියක් දෙන්න. (4 marksලකුණු 4)
Show model answerආදර්ශ පිළිතුර පෙන්වන්න
🎮 Game🎮 ක්‍රීඩා
Summary & Downloadsසාරාංශය සහ බාගත කිරීම්
Key pointsප්‍රධාන කරුණු
- New document: Ctrl+N (Word, Writer) or docs.new (Google Docs).නව ලේඛනය: Ctrl+N (Word, Writer) හෝ docs.new (Google Docs).
- Templates are ready-made designs: letters, CVs, certificates.Templates සූදානම් සැලසුම්: ලිපි, CV, සහතික.
- Open: Ctrl+O. Close: Ctrl+W – answer Save / Don’t Save / Cancel.Open: Ctrl+O. Close: Ctrl+W – Save / Don’t Save / Cancel ට පිළිතුරු දෙන්න.
- Save (Ctrl+S) updates the same file; Save As (F12) makes a new copy.Save (Ctrl+S) එම ගොනුව යාවත්කාලීන කරයි; Save As (F12) නව පිටපතක් සාදයි.
- Formats: .docx (Word), .odt (Writer), .pdf (fixed), .rtf (basic), .txt (plain).ආකෘති: .docx (Word), .odt (Writer), .pdf (ස්ථාවර), .rtf (මූලික), .txt (සාමාන්‍ය).
- Export to PDF to share a final copy.අවසාන පිටපතක් බෙදාගැනීමට PDF වෙත Export කරන්න.
- AutoSave and AutoRecover protect against lost work.AutoSave සහ AutoRecover වැඩ නැතිවීමෙන් ආරක්ෂා කරයි.
- Cloud saving (OneDrive, Google Drive) = any device + sharing, but needs Internet.Cloud සුරැකීම (OneDrive, Google Drive) = ඕනෑම උපාංගයක් + බෙදාගැනීම, නමුත් Internet අවශ්‍යයි.