Grade 10 ICT Lesson 2 O/L Exam Practice: Questions and Answers

© 2026 schoolict.net (Ruwan Mangala Suraweera)

Lesson 2 O/L Exam Practice: Questions and Answersපාඩම 2 O/L විභාග පුහුණුව: ප්‍රශ්න සහ පිළිතුරු

G.C.E. O/L Grade 10 ICT · Lesson 2G.C.E. O/L ICT · 10 ශ්‍රේණිය · පාඩම 2

Prints all tabs in the language you are reading. Use “Save as PDF” in the print window to keep a copy.ඔබ කියවන භාෂාවෙන් සියලු tabs මුද්‍රණය වේ. පිටපතක් තියාගන්න print window එකේ “Save as PDF” තෝරන්න.

Paper I MCQPaper I බහුවරණ

These questions are in the style of the O/L ICT exam. Paper I has multiple choice questions. Paper II has structured questions with parts. They cover all of Lesson 2 (2.1 to 2.5), including the 2026 syllabus topics. Try them first, then check the answers and explanations.මේ ප්‍රශ්න O/L ICT විභාගයේ ආකාරයටයි හදලා තියෙන්නේ. Paper I එකේ බහුවරණ ප්‍රශ්න තියෙනවා. Paper II එකේ කොටස් සහිත ව්‍යුහගත ප්‍රශ්න තියෙනවා. මේවා පාඩම 2 (2.1 සිට 2.5) සම්පූර්ණයෙන්ම, 2026 syllabus මාතෘකා ද සමඟ ආවරණය කරනවා. මුලින් උත්සාහ කර, පසුව පිළිතුරු සහ පැහැදිලි කිරීම් බලන්න.

Choose one answer for each question. The explanation appears after you answer. Time guide: about 25 minutes.සෑම ප්‍රශ්නයකටම එක් පිළිතුරක් තෝරන්න. පිළිතුරු දුන් පසු පැහැදිලි කිරීම පෙන්වයි. කාල මාර්ගෝපදේශය: විනාඩි 25 පමණ.

Scoreලකුණු: 0 / 25

1The Department of Meteorology uses a very powerful computer to forecast the weather. Which type of computer is most suitable?කාලගුණ විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව කාලගුණය පුරෝකථනයට ඉතා බලවත් පරිගණකයක් භාවිත කරයි. වඩාත් සුදුසු පරිගණක වර්ගය කුමක්ද?

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: B

Weather forecasting needs billions of calculations per second, which is the job of a supercomputer.කාලගුණ පුරෝකථනයට තත්පරයකට ගණනය කිරීම් බිලියන ගණනක් අවශ්‍යයි – එය supercomputer එකක කාර්යයයි.

2A bank handles thousands of customer transactions at the same time from all its branches. Which computer is mainly used?බැංකුවක් සියලු ශාඛාවලින් එකවර පාරිභෝගික ගනුදෙනු දහස් ගණනක් හසුරුවයි. ප්‍රධාන වශයෙන් භාවිත වන පරිගණකය කුමක්ද?

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: C

Mainframes serve many users at once and process huge numbers of transactions reliably, as in banks.Mainframe එකවර බොහෝ පරිශීලකයන්ට සේවය කරමින් විශාල ගනුදෙනු ප්‍රමාණයක් විශ්වාසනීයව සකසයි – බැංකුවල මෙන්.

3A car speedometer with a moving needle shows speed as a continuously changing value. This is an example ofචලනය වන කටුවක් සහිත වාහන speedometer එකක් වේගය අඛණ්ඩව වෙනස් වන අගයක් ලෙස පෙන්වයි. මෙය උදාහරණයක් වන්නේ

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: D

Analog devices measure continuous quantities such as speed or temperature. A digital display would show separate numbers.Analog උපාංග වේගය, උෂ්ණත්වය වැනි අඛණ්ඩ ප්‍රමාණ මනී. Digital display එකක් වෙන් වූ අංක පෙන්වයි.

4Consider these statements.
P – A hybrid computer combines analog and digital features.
Q – An ECG machine in a hospital can be a hybrid computer.
R – Digital computers work only with continuous signals.
Which are correct?මෙම ප්‍රකාශ සලකන්න.
P – Hybrid පරිගණකයක analog සහ digital ලක්ෂණ එකතු වේ.
Q – රෝහලක ECG යන්ත්‍රයක් hybrid පරිගණකයක් විය හැක.
R – Digital පරිගණක අඛණ්ඩ සංඥා සමඟ පමණක් ක්‍රියා කරයි.
නිවැරදි ඒවා මොනවාද?

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: B

P and Q are true. R is false: digital computers work with discrete values (0 and 1), not continuous signals.P සහ Q නිවැරදියි. R වැරදියි: digital පරිගණක ක්‍රියා කරන්නේ අඛණ්ඩ සංඥා නොව වෙන් වූ අගයන් (0 සහ 1) සමඟයි.

5Which of the following is an INPUT device?පහත ඒවා අතරින් INPUT උපාංගයක් කුමක්ද?

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: A

A barcode reader sends data into the computer. Projectors, speakers and 3D printers give output.Barcode reader එක පරිගණකයට දත්ත යවයි. Projector, speaker සහ 3D printer output ලබා දෙයි.

6A touch screen on a supermarket self-checkout is best described asSupermarket self-checkout එකක touch screen එක වඩාත් හොඳින් විස්තර වන්නේ

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: C

You touch it to give input and it shows information as output, so it is both.එය ස්පර්ශ කර input දෙන අතර තොරතුරු output ලෙස පෙන්වයි – ඒ නිසා දෙකම.

7Which memory loses its contents when the power is switched off?විදුලිය නිවා දැමූ විට අන්තර්ගතය නැති වන මතකය කුමක්ද?

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: A

RAM is volatile. ROM, SSDs and flash drives are non-volatile and keep data without power.RAM volatile වේ. ROM, SSD සහ flash drives non-volatile නිසා විදුලිය නැතත් දත්ත රැඳේ.

8Which storage device has NO moving parts and is the fastest of these for loading the operating system?චලනය වන කොටස් නැති, operating system එක load කිරීමට මේවා අතරින් වේගවත්ම ගබඩා උපාංගය කුමක්ද?

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: D

An NVMe SSD uses flash memory over a fast PCIe connection. HDDs, DVDs and tapes have moving parts and are slower.NVMe SSD වේගවත් PCIe සම්බන්ධතාවයක් හරහා flash මතකය භාවිත කරයි. HDD, DVD සහ tape චලනය වන කොටස් ඇති නිසා මන්දගාමීයි.

9Which unit is a measure of the clock speed of a processor?Processor එකක clock වේගය මනින ඒකකය කුමක්ද?

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: B

Clock speed is measured in hertz, e.g. 3.2 GHz. GB is storage size, Mbps is data speed and dpi is printer/scanner resolution.Clock වේගය hertz වලින් මනී, උදා: 3.2 GHz. GB ගබඩා ප්‍රමාණය, Mbps දත්ත වේගය, dpi printer/scanner විභේදනයයි.

10A student wants to connect a laptop to a classroom smart TV to show video with sound using one cable. Which port is most suitable?සිසුවෙක් එක කේබලයකින් ශබ්දය සහිත වීඩියෝ පෙන්වීමට laptop එකක් පන්තියේ smart TV එකකට සම්බන්ධ කිරීමට කැමතියි. වඩාත් සුදුසු port එක කුමක්ද?

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: C

HDMI carries both high-quality video and audio. VGA is an old video-only port; RJ45 is for networks; PS/2 is an old keyboard/mouse port.HDMI උසස් වීඩියෝ සහ ශබ්දය දෙකම රැගෙන යයි. VGA පැරණි වීඩියෝ පමණක් port එකක්; RJ45 ජාල සඳහා; PS/2 පැරණි keyboard/mouse port එකකි.

11Which statement about USB-C is CORRECT?USB-C ගැන නිවැරදි ප්‍රකාශය කුමක්ද?

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: D

USB-C is reversible and supports data, charging (Power Delivery) and display output. Thunderbolt uses the same shape.USB-C දෙපැත්තටම සවි කළ හැකි අතර දත්ත, charge කිරීම සහ display output සඳහා සහය දක්වයි. Thunderbolt ද එම හැඩයම භාවිත කරයි.

12Which output device builds a solid object layer by layer?ස්ථරයෙන් ස්ථරය ඝන වස්තුවක් නිර්මාණය කරන output උපාංගය කුමක්ද?

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: A

A 3D printer adds material layer by layer to make real objects. A scanner is an input device.3D printer එක ස්ථරයෙන් ස්ථරය ද්‍රව්‍ය එකතු කර සැබෑ වස්තු සාදයි. Scanner එක input උපාංගයකි.

13Compared with an LCD screen, an OLED screenLCD තිරයකට සාපේක්ෂව OLED තිරයක්

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: C

Each OLED pixel makes its own light, so no backlight is needed and black pixels are fully off.සෑම OLED pixel එකක්ම තමන්ගේම ආලෝකය නිපදවන නිසා backlight අවශ්‍ය නැත; කළු pixels සම්පූර්ණයෙන් නිවී පවතී.

14In the block diagram of a computer, which unit performs addition and comparison (for example, A > B)?පරිගණක ඛණ්ඩ සටහනේ එකතු කිරීම සහ සංසන්දනය (උදා: A > B) සිදු කරන ඒකකය කුමක්ද?

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: B

The ALU does arithmetic (+, −) and logic (>, <, =, AND, OR) operations.ALU අංක ගණිත (+, −) සහ තාර්කික (>, <, =, AND, OR) මෙහෙයුම් සිදු කරයි.

15Which part of the CPU sends control signals to direct the other parts of the computer?පරිගණකයේ අනෙක් කොටස් මෙහෙයවීමට පාලන සංඥා යවන CPU කොටස කුමක්ද?

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: C

The Control Unit fetches and decodes instructions and sends control signals – like a traffic police officer directing traffic.පාලන ඒකකය උපදෙස් ලබාගෙන විකේතනය කර පාලන සංඥා යවයි – වාහන මෙහෙයවන රථවාහන පොලිස් නිලධාරියෙකු මෙන්.

16Which gives the correct order of the machine cycle?යන්ත්‍ර චක්‍රයේ නිවැරදි පිළිවෙළ කුමක්ද?

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: D

The CPU first fetches an instruction from memory, decodes it, then executes it, and repeats.CPU මුලින් මතකයෙන් උපදෙස ලබා ගනී (fetch), විකේතනය කරයි (decode), පසුව ක්‍රියාත්මක කරයි (execute) – නැවත නැවත.

17Registers are best described asRegisters වඩාත් හොඳින් විස්තර වන්නේ

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: D

Registers hold the data and instruction the CPU is working on right now. They are faster than RAM but very small.Registers CPU දැන් වැඩ කරන දත්ත සහ උපදෙස් රඳවා ගනී. ඒවා RAM වලට වඩා වේගවත් නමුත් ඉතා කුඩායි.

18Which network type connects the computers in one school building?එක් පාසල් ගොඩනැගිල්ලක පරිගණක සම්බන්ධ කරන ජාල වර්ගය කුමක්ද?

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: B

A LAN covers a small area such as a home, lab or school.LAN නිවසක්, පරිගණක විද්‍යාගාරයක් හෝ පාසලක් වැනි කුඩා ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරයි.

19Connecting a mobile phone to wireless earbuds with Bluetooth creates aජංගම දුරකථනයක් Bluetooth මගින් wireless earbuds වලට සම්බන්ධ කිරීමෙන් සෑදෙන්නේ

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: A

A Personal Area Network links one person’s devices within a few metres.Personal Area Network එකක් මීටර කිහිපයක් ඇතුළත එක් පුද්ගලයෙකුගේ උපාංග සම්බන්ධ කරයි.

20Which device connects a school LAN to the Internet and chooses the best path for data?පාසල් LAN එකක් Internet එකට සම්බන්ධ කර දත්ත සඳහා හොඳම මාර්ගය තෝරන උපාංගය කුමක්ද?

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: B

A router joins different networks and routes data between them. A switch connects devices inside one LAN.Router වෙනස් ජාල සම්බන්ධ කර ඒවා අතර දත්ත යොමු කරයි. Switch එකක් එක් LAN එකක් තුළ උපාංග සම්බන්ධ කරයි.

21Consider these statements about transmission media.
P – Fibre optic cable sends data as light.
Q – Twisted pair cable is commonly used in school LANs.
R – Wi-Fi is a guided (wired) medium.
Which are correct?සම්ප්‍රේෂණ මාධ්‍ය ගැන මෙම ප්‍රකාශ සලකන්න.
P – Fibre optic කේබලය ආලෝකය ලෙස දත්ත යවයි.
Q – පාසල් LAN වල twisted pair කේබල් බහුලව භාවිත වේ.
R – Wi-Fi යනු guided (wired) මාධ්‍යයකි.
නිවැරදි ඒවා මොනවාද?

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: A

P and Q are true. Wi-Fi uses radio waves, so it is unguided (wireless).P සහ Q නිවැරදියි. Wi-Fi රේඩියෝ තරංග භාවිත කරන නිසා එය unguided (wireless) මාධ්‍යයකි.

22Which of these is a DISADVANTAGE of a computer network?පහත ඒවා අතරින් පරිගණක ජාලයක අවාසියක් කුමක්ද?

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: A

Sharing is an advantage. The fast spread of viruses and security risks are disadvantages.බෙදා ගැනීම වාසියකි. Virus වේගයෙන් පැතිරීම සහ ආරක්ෂක අවදානම් අවාසි වේ.

23A student receives an SMS: “Your bank account is blocked. Click this link and enter your OTP.” This is most likelyසිසුවෙකුට SMS එකක් ලැබේ: “ඔබගේ බැංකු ගිණුම අවහිර කර ඇත. මෙම link එක click කර OTP ඇතුළු කරන්න.” මෙය බොහෝ විට

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: C

Fake messages that try to steal passwords or OTPs are phishing. Never share an OTP; contact the bank directly.Passwords හෝ OTP සොරකම් කිරීමට උත්සාහ කරන ව්‍යාජ පණිවිඩ phishing වේ. කිසිවිටෙක OTP බෙදා නොගන්න; බැංකුව කෙලින්ම අමතන්න.

24Which software lets a teacher hold a live online class with video, chat and screen sharing?Video, chat සහ screen sharing සමඟ සජීවී online පන්තියක් පැවැත්වීමට ගුරුවරයෙකුට ඉඩ දෙන මෘදුකාංගය කුමක්ද?

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: D

Video-conferencing tools such as Zoom, Microsoft Teams and Google Meet support live online classes.Zoom, Microsoft Teams, Google Meet වැනි video-conferencing මෙවලම් සජීවී online පන්ති සඳහා සහය දක්වයි.

25Which pair is correctly matched?නිවැරදිව ගැළපෙන යුගලය කුමක්ද?

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: A

5G gives faster mobile data with very low latency. Bluetooth is short range, Wi-Fi 6 is wireless and fibre uses light.5G ඉතා අඩු ප්‍රමාදයක් සමඟ වේගවත් ජංගම දත්ත ලබා දෙයි. Bluetooth කෙටි පරාසයක්, Wi-Fi 6 wireless, fibre ආලෝකය භාවිත කරයි.

Paper II StructuredPaper II ව්‍යුහගත

Answer all parts. Marks for each part are shown in brackets. Try first, then open the model answer.සියලු කොටස්වලට පිළිතුරු දෙන්න. එක් එක් කොටසේ ලකුණු වරහන් තුළ ඇත. මුලින් උත්සාහ කර පසුව ආදර්ශ පිළිතුර විවෘත කරන්න.

1Scenario – Types of computers. A hospital in Kandy uses different computers: a doctor’s laptop, a central computer that stores all patient records for many users, and an ECG machine that measures heart signals and shows them as numbers.අවස්ථාව – පරිගණක වර්ග. මහනුවර රෝහලක විවිධ පරිගණක භාවිත කරයි: වෛද්‍යවරයාගේ laptop එක, බොහෝ පරිශීලකයන් සඳහා සියලු රෝගී වාර්තා ගබඩා කරන මධ්‍ය පරිගණකයක්, සහ හෘද සංඥා මැන අංක ලෙස පෙන්වන ECG යන්ත්‍රයක්. (10 marksලකුණු 10)

  1. (i) Name the type of computer (by size) of the doctor’s laptop and of the central computer.වෛද්‍යවරයාගේ laptop එකේ සහ මධ්‍ය පරිගණකයේ වර්ගය (ප්‍රමාණය අනුව) නම් කරන්න. (2 marksලකුණු 2)
  2. (ii) Classify the ECG machine by the type of data it uses and give a reason.ECG යන්ත්‍රය භාවිත කරන දත්ත වර්ගය අනුව වර්ග කර හේතුවක් දෙන්න. (2 marksලකුණු 2)
  3. (iii) State two differences between analog and digital computers.Analog සහ digital පරිගණක අතර වෙනස්කම් දෙකක් සඳහන් කරන්න. (2 marksලකුණු 2)
  4. (iv) Give one use of a supercomputer in Sri Lanka or the world, and one reason it is used.ශ්‍රී ලංකාවේ හෝ ලෝකයේ supercomputer එකක එක් භාවිතයක් සහ එය භාවිත කිරීමට හේතුවක් දෙන්න. (2 marksලකුණු 2)
  5. (v) Name two embedded computers found in a modern home.නවීන නිවසක ඇති embedded පරිගණක දෙකක් නම් කරන්න. (2 marksලකුණු 2)
Show model answerආදර්ශ පිළිතුර පෙන්වන්න

(i) (2 marksලකුණු 2)
Laptop – microcomputer (1); central computer – mainframe (or server) (1)Laptop – microcomputer (1); මධ්‍ය පරිගණකය – mainframe (හෝ server) (1)

(ii) (2 marksලකුණු 2)
Hybrid computer (1); it measures continuous (analog) heart signals and shows them as digital numbers (1)Hybrid පරිගණකය (1); එය අඛණ්ඩ (analog) හෘද සංඥා මැන digital අංක ලෙස පෙන්වයි (1)

(iii) (2 marksලකුණු 2)
Any two (1 each): analog uses continuous values / digital uses discrete 0 and 1; digital is more accurate; analog is used for measuring quantities like speed/temperature, digital for general processingඕනෑම දෙකක් (1 බැගින්): analog අඛණ්ඩ අගයන් / digital වෙන් වූ 0 සහ 1; digital වඩා නිවැරදියි; analog වේගය/උෂ්ණත්වය වැනි ප්‍රමාණ මැනීමට, digital සාමාන්‍ය සැකසීමට

(iv) (2 marksලකුණු 2)
Use (1): weather/climate forecasting, scientific research, AI training. Reason (1): it can do billions of calculations very fastභාවිතය (1): කාලගුණ/දේශගුණ පුරෝකථනය, විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ, AI පුහුණුව. හේතුව (1): බිලියන ගණනක ගණනය කිරීම් ඉතා වේගයෙන් කළ හැක

(v) (2 marksලකුණු 2)
Any two (1 each): washing machine, microwave oven, smart TV, air conditioner, rice cooker, smart meterඕනෑම දෙකක් (1 බැගින්): washing machine, microwave oven, smart TV, air conditioner, rice cooker, smart meter

🎯 Examiner tip: name the type exactly (e.g. “mainframe”, not just “big computer”) and always link your reason to the scenario.පරීක්ෂක උපදෙස: වර්ගය නිවැරදිව නම් කරන්න (“mainframe”, “ලොකු පරිගණකය” නොවේ) සහ හේතුව අවස්ථාවට සම්බන්ධ කරන්න.

2Scenario – Supermarket checkout. At a Colombo supermarket, the cashier scans each item. The computer finds the price, adds the total and prints a bill. The sales are saved, and at night the data is sent to the head office.අවස්ථාව – Supermarket checkout. කොළඹ supermarket එකක අයකැමි එක් එක් භාණ්ඩය scan කරයි. පරිගණකය මිල සොයා, එකතුව ගණනය කර බිල්පතක් print කරයි. විකුණුම් save වන අතර රාත්‍රියේ දත්ත ප්‍රධාන කාර්යාලයට යවයි. (12 marksලකුණු 12)

  1. (i) Identify the five functions of a computer in this scenario.මෙම අවස්ථාවේ පරිගණකයේ කාර්යයන් පහ හඳුනා ගන්න. (5 marksලකුණු 5)
  2. (ii) Name one input device and one output device used at the checkout.Checkout එකේ භාවිත වන input උපාංගයක් සහ output උපාංගයක් නම් කරන්න. (2 marksලකුණු 2)
  3. (iii) State one difference between primary and secondary storage, giving an example of each.ප්‍රාථමික සහ ද්විතීයික ගබඩාව අතර එක් වෙනසක් උදාහරණ සහිතව සඳහන් කරන්න. (3 marksලකුණු 3)
  4. (iv) Why is cloud storage useful for the head office?ප්‍රධාන කාර්යාලයට cloud storage ප්‍රයෝජනවත් වන්නේ ඇයි? (2 marksලකුණු 2)
Show model answerආදර්ශ පිළිතුර පෙන්වන්න

(i) (5 marksලකුණු 5)
Input – scanning the barcodes (1); Process – finding prices and adding the total (1); Output – printing the bill (1); Storage – saving the sales (1); Communication – sending data to head office (1)Input – barcodes scan කිරීම (1); Process – මිල සොයා එකතුව ගණනය (1); Output – බිල print කිරීම (1); Storage – විකුණුම් save කිරීම (1); Communication – ප්‍රධාන කාර්යාලයට දත්ත යැවීම (1)

(ii) (2 marksලකුණු 2)
Input (1): barcode reader / keyboard / card reader. Output (1): receipt printer / monitor / customer displayInput (1): barcode reader / keyboard / card reader. Output (1): receipt printer / monitor / පාරිභෝගික display

(iii) (3 marksලකුණු 3)
Primary storage is directly used by the CPU / RAM is volatile (1); example RAM (1); secondary storage keeps data permanently, e.g. SSD/HDD (1)ප්‍රාථමික ගබඩාව CPU කෙලින්ම භාවිත කරයි / RAM volatile (1); උදා: RAM (1); ද්විතීයික ගබඩාව දත්ත ස්ථිරව තබයි, උදා: SSD/HDD (1)

(iv) (2 marksලකුණු 2)
Any two (1 each): access data from any branch over the Internet; automatic backup; no need to buy extra hardware; easy to increase spaceඕනෑම දෙකක් (1 බැගින්): ඕනෑම ශාඛාවක සිට Internet හරහා දත්ත ලබා ගැනීම; ස්වයංක්‍රීය backup; අමතර දෘඩාංග මිලදී ගැනීම අවශ්‍ය නැත; ඉඩ පහසුවෙන් වැඩි කළ හැක

🎯 Examiner tip: for each function, write the actual action from the scenario, not just the word “input”.පරීක්ෂක උපදෙස: එක් එක් කාර්යය සඳහා “input” යන වචනය පමණක් නොව අවස්ථාවේ සැබෑ ක්‍රියාව ලියන්න.

3Scenario – A new computer lab. A school in Galle is buying computers for its new lab. Each computer will have a 512 GB NVMe SSD, 16 GB RAM, USB-C, HDMI and RJ45 ports, and an OLED monitor.අවස්ථාව – නව පරිගණක විද්‍යාගාරයක්. ගාල්ලේ පාසලක් නව විද්‍යාගාරය සඳහා පරිගණක මිලදී ගනී. සෑම පරිගණකයකටම 512 GB NVMe SSD, 16 GB RAM, USB-C, HDMI සහ RJ45 ports, සහ OLED monitor එකක් ඇත. (10 marksලකුණු 10)

  1. (i) State the use of each port: USB-C, HDMI and RJ45.එක් එක් port එකේ භාවිතය සඳහන් කරන්න: USB-C, HDMI සහ RJ45. (3 marksලකුණු 3)
  2. (ii) Give two advantages of an SSD over a hard disk drive.Hard disk drive එකකට වඩා SSD එකක වාසි දෙකක් දෙන්න. (2 marksලකුණු 2)
  3. (iii) Why does the lab not need computers with VGA or PS/2 ports?විද්‍යාගාරයට VGA හෝ PS/2 ports සහිත පරිගණක අවශ්‍ය නොවන්නේ ඇයි? (2 marksලකුණු 2)
  4. (iv) Name one advantage of an OLED monitor and one device the lab could add for a design project.OLED monitor එකක එක් වාසියක් සහ design ව්‍යාපෘතියක් සඳහා විද්‍යාගාරයට එක් කළ හැකි උපාංගයක් නම් කරන්න. (2 marksලකුණු 2)
  5. (v) What is meant by “16 GB RAM”?“16 GB RAM” යනු කුමක්ද? (1 marksලකුණු 1)
Show model answerආදර්ශ පිළිතුර පෙන්වන්න

(i) (3 marksලකුණු 3)
USB-C – data, charging and video for devices such as flash drives/phones (1); HDMI – sends video and audio to a monitor/projector/TV (1); RJ45 – wired network (Ethernet) cable (1)USB-C – flash drives/phones වැනි උපාංග සඳහා දත්ත, charging සහ video (1); HDMI – monitor/projector/TV වෙත video සහ audio (1); RJ45 – wired ජාල (Ethernet) කේබලය (1)

(ii) (2 marksලකුණු 2)
Any two (1 each): faster loading/booting; no moving parts so less damage; silent; uses less power; lighterඕනෑම දෙකක් (1 බැගින්): වේගවත් loading/booting; චලනය වන කොටස් නැති නිසා හානිය අඩුයි; නිශ්ශබ්දයි; අඩු විදුලිය; සැහැල්ලුයි

(iii) (2 marksලකුණු 2)
They are old (legacy) ports (1); modern monitors use HDMI/DisplayPort and keyboards/mice use USB (1)ඒවා පැරණි (legacy) ports (1); නවීන monitors HDMI/DisplayPort ද keyboards/mice USB ද භාවිත කරයි (1)

(iv) (2 marksලකුණු 2)
OLED (1): deeper blacks/better colours/thinner/no backlight. Device (1): 3D printer / graphics tablet / scannerOLED (1): ගැඹුරු කළු/හොඳ වර්ණ/තුනී/backlight නැත. උපාංගය (1): 3D printer / graphics tablet / scanner

(v) (1 marksලකුණු 1)
The computer has 16 gigabytes of main (primary) memory to hold running programs and data (1)ක්‍රියාත්මක වන වැඩසටහන් සහ දත්ත රඳවා ගැනීමට පරිගණකයේ ගිගාබයිට් 16 ක ප්‍රධාන (ප්‍රාථමික) මතකයක් ඇත (1)

🎯 Examiner tip: don’t just name the port – say what you connect to it. Modern ports earn marks; legacy ports are only for comparison.පරීක්ෂක උපදෙස: port එක නම් කිරීම පමණක් නොව එයට සම්බන්ධ කරන දේ කියන්න. නවීන ports වලට ලකුණු; legacy ports සංසන්දනයට පමණි.

4Block diagram. Study the block diagram of a computer: Input unit → CPU (Control Unit, ALU, Registers) ↔ Main memory → Output unit, with secondary storage connected to memory.ඛණ්ඩ සටහන. පරිගණකයේ ඛණ්ඩ සටහන අධ්‍යයනය කරන්න: ආදාන ඒකකය → CPU (පාලන ඒකකය, ALU, Registers) ↔ ප්‍රධාන මතකය → ප්‍රතිදාන ඒකකය, ද්විතීයික ගබඩාව මතකයට සම්බන්ධයි. (11 marksලකුණු 11)

  1. (i) Draw a labelled block diagram of a computer showing data flow and control signals.දත්ත ගලනය සහ පාලන සංඥා පෙන්වමින් පරිගණකයේ නම් කළ ඛණ්ඩ සටහනක් අඳින්න. (4 marksලකුණු 4)
  2. (ii) State the main function of the ALU and of the Control Unit.ALU සහ පාලන ඒකකයේ ප්‍රධාන කාර්යය සඳහන් කරන්න. (2 marksලකුණු 2)
  3. (iii) What are registers? Why are they needed?Registers යනු මොනවාද? ඒවා අවශ්‍ය වන්නේ ඇයි? (2 marksලකුණු 2)
  4. (iv) Explain the fetch–decode–execute cycle in three steps.Fetch–decode–execute චක්‍රය පියවර තුනකින් පැහැදිලි කරන්න. (3 marksලකුණු 3)
Show model answerආදර්ශ පිළිතුර පෙන්වන්න

(i) (4 marksලකුණු 4)
Input, CPU (CU + ALU), memory, output and storage boxes (2); data flow arrows input→memory/CPU→output (1); control signal arrows from CU to other units (1)Input, CPU (CU + ALU), මතකය, output සහ storage කොටු (2); දත්ත ගලන ඊතල input→මතකය/CPU→output (1); CU සිට අනෙක් ඒකකවලට පාලන සංඥා ඊතල (1)

(ii) (2 marksලකුණු 2)
ALU – arithmetic and logic operations/comparisons (1); CU – fetches and decodes instructions and sends control signals to coordinate all parts (1)ALU – අංක ගණිත සහ තාර්කික මෙහෙයුම්/සංසන්දන (1); CU – උපදෙස් ලබාගෙන විකේතනය කර සියලු කොටස් සම්බන්ධීකරණයට පාලන සංඥා යවයි (1)

(iii) (2 marksලකුණු 2)
Very small, very fast memory inside the CPU (1); they hold the current instruction/data so the CPU can work quickly (1)CPU තුළ ඇති ඉතා කුඩා, ඉතා වේගවත් මතකය (1); CPU ඉක්මනින් වැඩ කිරීමට වත්මන් උපදෙස/දත්ත රඳවා ගනී (1)

(iv) (3 marksලකුණු 3)
Fetch – CU brings the next instruction from memory (1); Decode – CU works out what the instruction means (1); Execute – the ALU/other parts carry it out, then the cycle repeats (1)Fetch – CU ඊළඟ උපදෙස මතකයෙන් ගෙනෙයි (1); Decode – CU උපදෙසේ තේරුම සොයයි (1); Execute – ALU/අනෙක් කොටස් එය ඉටු කරයි, පසුව චක්‍රය නැවත සිදු වේ (1)

🎯 Examiner tip: in diagrams, use two kinds of arrows (solid for data, dashed for control) and label them – unlabelled arrows lose marks.පරීක්ෂක උපදෙස: සටහන්වල ඊතල වර්ග දෙකක් (දත්ත සඳහා සම්පූර්ණ, පාලනය සඳහා කඩ ඉරි) භාවිත කර නම් කරන්න – නම් නොකළ ඊතලවලට ලකුණු අහිමි වේ.

5Scenario – School network. A school has 40 computers in two labs, a shared printer and fibre Internet from a Sri Lankan ISP. Students also use Wi-Fi 6 on tablets in the library.අවස්ථාව – පාසල් ජාලය. පාසලකට විද්‍යාගාර දෙකක පරිගණක 40 ක්, බෙදා ගන්නා printer එකක් සහ ශ්‍රී ලාංකික ISP එකකින් fibre Internet ඇත. සිසුන් පුස්තකාලයේ tablets මත Wi-Fi 6 ද භාවිත කරයි. (10 marksලකුණු 10)

  1. (i) What type of network is this (PAN, LAN, MAN or WAN)? Give a reason.මෙය කුමන ජාල වර්ගයද (PAN, LAN, MAN හෝ WAN)? හේතුවක් දෙන්න. (2 marksලකුණු 2)
  2. (ii) State the function of a switch, a router and a NIC in this network.මෙම ජාලයේ switch, router සහ NIC වල කාර්යය සඳහන් කරන්න. (3 marksලකුණු 3)
  3. (iii) Name one guided and one unguided medium used here.මෙහි භාවිත වන guided සහ unguided මාධ්‍යයක් බැගින් නම් කරන්න. (2 marksලකුණු 2)
  4. (iv) Give two advantages and one disadvantage of this network.මෙම ජාලයේ වාසි දෙකක් සහ අවාසියක් දෙන්න. (3 marksලකුණු 3)
Show model answerආදර්ශ පිළිතුර පෙන්වන්න

(i) (2 marksලකුණු 2)
LAN (1); it covers a small area – one school (1)LAN (1); එය කුඩා ප්‍රදේශයක් – එක් පාසලක් – ආවරණය කරයි (1)

(ii) (3 marksලකුණු 3)
Switch – connects the lab computers and sends data to the right one (1); Router – connects the school LAN to the Internet (1); NIC – lets each computer connect to the network (1)Switch – විද්‍යාගාර පරිගණක සම්බන්ධ කර නිවැරදි පරිගණකයට දත්ත යවයි (1); Router – පාසල් LAN එක Internet එකට සම්බන්ධ කරයි (1); NIC – සෑම පරිගණකයකටම ජාලයට සම්බන්ධ වීමට ඉඩ දෙයි (1)

(iii) (2 marksලකුණු 2)
Guided (1): twisted pair (UTP) cable / fibre optic. Unguided (1): Wi-Fi (radio waves)Guided (1): twisted pair (UTP) කේබලය / fibre optic. Unguided (1): Wi-Fi (රේඩියෝ තරංග)

(iv) (3 marksලකුණු 3)
Advantages (any two, 1 each): share the printer; share files/Internet; central backup; communication. Disadvantage (1): viruses spread fast / cost of setup / needs an administrator / network failure stops workවාසි (ඕනෑම දෙකක්, 1 බැගින්): printer බෙදා ගැනීම; ගොනු/Internet බෙදා ගැනීම; මධ්‍ය backup; සන්නිවේදනය. අවාසිය (1): virus වේගයෙන් පැතිරීම / ස්ථාපන වියදම / පරිපාලකයෙකු අවශ්‍යයි / ජාලය බිඳ වැටුණොත් වැඩ නවතී

🎯 Examiner tip: a switch and a router are not the same – the switch works inside the LAN, the router links networks.පරීක්ෂක උපදෙස: switch සහ router එක සමාන නොවේ – switch LAN තුළ ක්‍රියා කරයි, router ජාල සම්බන්ධ කරයි.

6Scenario – Online learning and safety. During school holidays, a Grade 10 class in Jaffna joins lessons on Google Meet using 4G phones. One student gets an email saying “You won a laptop! Enter your bank card number to pay delivery.”අවස්ථාව – Online ඉගෙනුම සහ ආරක්ෂාව. පාසල් නිවාඩු කාලයේ යාපනයේ 10 ශ්‍රේණියේ පන්තියක් 4G දුරකථන භාවිතයෙන් Google Meet හරහා පාඩම්වලට සම්බන්ධ වේ. එක් සිසුවෙකුට “ඔබ laptop එකක් දිනා ඇත! Delivery ගාස්තුව ගෙවීමට බැංකු කාඩ් අංකය ඇතුළු කරන්න” යන email එකක් ලැබේ. (10 marksලකුණු 10)

  1. (i) Name two features of video-conferencing tools that help online lessons.Online පාඩම්වලට උදව් වන video-conferencing මෙවලම්වල ලක්ෂණ දෙකක් නම් කරන්න. (2 marksලකුණු 2)
  2. (ii) Compare 4G and 5G mobile networks (two points).4G සහ 5G ජංගම ජාල සංසන්දනය කරන්න (කරුණු දෙකක්). (2 marksලකුණු 2)
  3. (iii) What type of attack is the email? Give two signs that show it is fake.Email එක කුමන ප්‍රහාර වර්ගයද? එය ව්‍යාජ බව පෙන්වන ලකුණු දෙකක් දෙන්න. (3 marksලකුණු 3)
  4. (iv) What is ransomware? Give two ways to protect a computer from it.Ransomware යනු කුමක්ද? පරිගණකයක් එයින් ආරක්ෂා කිරීමට ක්‍රම දෙකක් දෙන්න. (3 marksලකුණු 3)
Show model answerආදර්ශ පිළිතුර පෙන්වන්න

(i) (2 marksලකුණු 2)
Any two (1 each): live video/audio; screen sharing; chat; recording; breakout rooms; whiteboardඕනෑම දෙකක් (1 බැගින්): සජීවී video/audio; screen sharing; chat; recording; breakout rooms; whiteboard

(ii) (2 marksලකුණු 2)
5G is faster (1); 5G has lower delay (latency) / supports more devices (1)5G වඩා වේගවත් (1); 5G අඩු ප්‍රමාදයක් (latency) / වැඩි උපාංග ගණනකට සහය (1)

(iii) (3 marksලකුණු 3)
Phishing (1); any two signs (1 each): too-good-to-be-true prize; asks for card/bank details; unknown sender; urgent request; suspicious linkPhishing (1); ඕනෑම ලකුණු දෙකක් (1 බැගින්): විශ්වාස කළ නොහැකි තරම් හොඳ ත්‍යාගයක්; කාඩ්/බැංකු විස්තර ඉල්ලීම; නොදන්නා යවන්නා; හදිසි ඉල්ලීම; සැක සහිත link

(iv) (3 marksලකුණු 3)
Malware that locks/encrypts files and demands payment (1); any two (1 each): regular backups; update software; antivirus; don’t open unknown attachmentsගොනු lock/encrypt කර මුදල් ඉල්ලන malware (1); ඕනෑම දෙකක් (1 බැගින්): නිතිපතා backup; software update; antivirus; නොදන්නා attachments විවෘත නොකිරීම

🎯 Examiner tip: when asked “how to protect”, give actions (backup, update), not just the word “security”.පරීක්ෂක උපදෙස: “ආරක්ෂා කරන්නේ කෙසේද” යැයි ඇසූ විට “ආරක්ෂාව” යන වචනය පමණක් නොව ක්‍රියා (backup, update) දෙන්න.

7Scenario – Networks around us. A Sri Lankan company has offices in Colombo, Kandy and Dubai. Inside the Colombo office, staff share files. The offices in the Colombo city area are linked by fibre, and all offices are linked over the Internet. A manager uses Bluetooth earbuds with her phone.අවස්ථාව – අප අවට ජාල. ශ්‍රී ලාංකික සමාගමකට කොළඹ, මහනුවර සහ ඩුබායි කාර්යාල ඇත. කොළඹ කාර්යාලය තුළ කාර්ය මණ්ඩලය ගොනු බෙදා ගනී. කොළඹ නගර ප්‍රදේශයේ කාර්යාල fibre මගින් ද සියලු කාර්යාල Internet හරහා ද සම්බන්ධයි. කළමනාකාරියක් දුරකථනය සමඟ Bluetooth earbuds භාවිත කරයි. (10 marksලකුණු 10)

  1. (i) Identify a PAN, a LAN, a MAN and a WAN in this scenario.මෙම අවස්ථාවේ PAN, LAN, MAN සහ WAN එකක් හඳුනා ගන්න. (4 marksලකුණු 4)
  2. (ii) Why is fibre optic cable preferred for linking offices?කාර්යාල සම්බන්ධ කිරීමට fibre optic කේබලයට වැඩි කැමැත්තක් දක්වන්නේ ඇයි? (2 marksලකුණු 2)
  3. (iii) What is a network operating system (NOS)? Give one task it does.Network operating system (NOS) යනු කුමක්ද? එය කරන එක් කාර්යයක් දෙන්න. (2 marksලකුණු 2)
  4. (iv) Give one advantage of Wi-Fi 6 over older Wi-Fi for a busy office.කාර්යබහුල කාර්යාලයකට පැරණි Wi-Fi වලට වඩා Wi-Fi 6 හි එක් වාසියක් දෙන්න. (2 marksලකුණු 2)
Show model answerආදර්ශ පිළිතුර පෙන්වන්න

(i) (4 marksලකුණු 4)
PAN – phone and Bluetooth earbuds (1); LAN – network inside the Colombo office (1); MAN – offices linked across Colombo city (1); WAN – Colombo, Kandy and Dubai offices over the Internet (1)PAN – දුරකථනය සහ Bluetooth earbuds (1); LAN – කොළඹ කාර්යාලය තුළ ජාලය (1); MAN – කොළඹ නගරය පුරා සම්බන්ධ කාර්යාල (1); WAN – Internet හරහා කොළඹ, මහනුවර සහ ඩුබායි කාර්යාල (1)

(ii) (2 marksලකුණු 2)
Any two (1 each): very high speed/bandwidth; long distance with little signal loss; not affected by electrical interference; more secureඕනෑම දෙකක් (1 බැගින්): ඉතා වැඩි වේගය/bandwidth; සංඥා හානිය අඩුව දිගු දුරක්; විද්‍යුත් බාධාවලට බලපෑමක් නැත; වඩා ආරක්ෂිතයි

(iii) (2 marksලකුණු 2)
Software that manages a network and its shared resources (1); task (1): user accounts and passwords / file and printer sharing / securityජාලයක් සහ එහි බෙදාගත් සම්පත් කළමනාකරණය කරන මෘදුකාංගය (1); කාර්යය (1): පරිශීලක ගිණුම් සහ passwords / ගොනු සහ printer බෙදා ගැනීම / ආරක්ෂාව

(iv) (2 marksලකුණු 2)
Handles many devices at the same time (1) with faster speed / less congestion / better battery life for devices (1)එකවර බොහෝ උපාංග හසුරුවයි (1) වේගවත් බව / අඩු තදබදය / උපාංගවලට හොඳ battery ආයු කාලය සමඟ (1)

🎯 Examiner tip: decide the network type by the AREA it covers – room/person (PAN), building (LAN), city (MAN), country/world (WAN).පරීක්ෂක උපදෙස: ජාල වර්ගය තීරණය කරන්නේ ආවරණය කරන ප්‍රදේශය අනුවයි – කාමරය/පුද්ගලයා (PAN), ගොඩනැගිල්ල (LAN), නගරය (MAN), රට/ලෝකය (WAN).

Exam Tipsවිභාග උපදෙස්

  • Read every statement (P, Q, R) on its own and mark it true or false before you look at the options.ඔප්ෂන් බලන්න කලින් සෑම ප්‍රකාශයක්ම (P, Q, R) වෙන වෙනම කියවා ඇත්තද වැරදිද කියා සලකුණු කරන්න.
  • Learn computer types by size (super, mainframe, mini, micro) and by data (analog, digital, hybrid) with one example each.පරිගණක වර්ග ප්‍රමාණය අනුව (super, mainframe, mini, micro) සහ දත්ත අනුව (analog, digital, hybrid) උදාහරණයක් බැගින් ඉගෙන ගන්න.
  • In scenario questions, write the real action for each function (e.g. “scanning barcodes” = input).අවස්ථා ප්‍රශ්නවල එක් එක් කාර්යය සඳහා සැබෑ ක්‍රියාව ලියන්න (උදා: “barcodes scan කිරීම” = input).
  • Remember: RAM is volatile; ROM, SSD, HDD and flash keep data without power.මතක තබා ගන්න: RAM volatile; ROM, SSD, HDD සහ flash විදුලිය නැතත් දත්ත තබා ගනී.
  • Touch screens and multifunction printers can be both input and output – read the question carefully.Touch screens සහ multifunction printers input සහ output දෙකම විය හැක – ප්‍රශ්නය හොඳින් කියවන්න.
  • Know the modern ports: USB-C, HDMI, Thunderbolt/DisplayPort, RJ45 and audio. Legacy ports (VGA, PS/2) appear only for comparison.නවීන ports දැනගන්න: USB-C, HDMI, Thunderbolt/DisplayPort, RJ45 සහ audio. Legacy ports (VGA, PS/2) සංසන්දනයට පමණි.
  • Use the correct units: GHz for clock speed, GB/TB for storage, Mbps for network speed.නිවැරදි ඒකක භාවිත කරන්න: clock වේගයට GHz, ගබඩාවට GB/TB, ජාල වේගයට Mbps.
  • Practise drawing the block diagram: label every box and use different arrows for data and control signals.ඛණ්ඩ සටහන ඇඳීම පුහුණු වන්න: සෑම කොටුවක්ම නම් කර දත්ත සහ පාලන සංඥා සඳහා වෙනස් ඊතල භාවිත කරන්න.
  • ALU = calculate and compare; CU = control and coordinate; Registers = tiny fast memory in the CPU.ALU = ගණනය සහ සංසන්දනය; CU = පාලනය සහ සම්බන්ධීකරණය; Registers = CPU තුළ කුඩා වේගවත් මතකය.
  • Choose the network type by area: PAN < LAN < MAN < WAN.ප්‍රදේශය අනුව ජාල වර්ගය තෝරන්න: PAN < LAN < MAN < WAN.
  • Switch = inside a LAN; router = links networks/Internet; NIC = connects one computer; modem = converts signals.Switch = LAN තුළ; router = ජාල/Internet සම්බන්ධ කරයි; NIC = එක් පරිගණකයක් සම්බන්ධ කරයි; modem = සංඥා පරිවර්තනය කරයි.
  • For “advantages and disadvantages” questions, give the exact number asked and one clear point per mark.“වාසි සහ අවාසි” ප්‍රශ්නවලට ඉල්ලූ ගණනම, එක් ලකුණකට එක් පැහැදිලි කරුණක් බැගින් දෙන්න.
NEW 20262026 නව 2026 syllabus topics in this paper: USB-C, HDMI and Thunderbolt ports, SSD/NVMe and cloud storage, OLED displays and 3D printers, multi-core CPUs with AI chips, IoT sensors, Wi-Fi 6, 4G/5G and fibre broadband, online collaboration tools, and phishing and ransomware.මෙම ප්‍රශ්න පත්‍රයේ 2026 syllabus මාතෘකා: USB-C, HDMI සහ Thunderbolt ports, SSD/NVMe සහ cloud ගබඩාව, OLED displays සහ 3D printers, AI chips සහිත multi-core CPUs, IoT sensors, Wi-Fi 6, 4G/5G සහ fibre broadband, online සහයෝගිතා මෙවලම්, සහ phishing, ransomware.

Answers & Downloadsපිළිතුරු සහ බාගත කිරීම්

Paper I – answers with explanationsPaper I – පිළිතුරු සහ පැහැදිලි කිරීම්

#AnswerපිළිතුරWhyහේතුව
1BWeather forecasting needs billions of calculations per second, which is the job of a supercomputer.කාලගුණ පුරෝකථනයට තත්පරයකට ගණනය කිරීම් බිලියන ගණනක් අවශ්‍යයි – එය supercomputer එකක කාර්යයයි.
2CMainframes serve many users at once and process huge numbers of transactions reliably, as in banks.Mainframe එකවර බොහෝ පරිශීලකයන්ට සේවය කරමින් විශාල ගනුදෙනු ප්‍රමාණයක් විශ්වාසනීයව සකසයි – බැංකුවල මෙන්.
3DAnalog devices measure continuous quantities such as speed or temperature. A digital display would show separate numbers.Analog උපාංග වේගය, උෂ්ණත්වය වැනි අඛණ්ඩ ප්‍රමාණ මනී. Digital display එකක් වෙන් වූ අංක පෙන්වයි.
4BP and Q are true. R is false: digital computers work with discrete values (0 and 1), not continuous signals.P සහ Q නිවැරදියි. R වැරදියි: digital පරිගණක ක්‍රියා කරන්නේ අඛණ්ඩ සංඥා නොව වෙන් වූ අගයන් (0 සහ 1) සමඟයි.
5AA barcode reader sends data into the computer. Projectors, speakers and 3D printers give output.Barcode reader එක පරිගණකයට දත්ත යවයි. Projector, speaker සහ 3D printer output ලබා දෙයි.
6CYou touch it to give input and it shows information as output, so it is both.එය ස්පර්ශ කර input දෙන අතර තොරතුරු output ලෙස පෙන්වයි – ඒ නිසා දෙකම.
7ARAM is volatile. ROM, SSDs and flash drives are non-volatile and keep data without power.RAM volatile වේ. ROM, SSD සහ flash drives non-volatile නිසා විදුලිය නැතත් දත්ත රැඳේ.
8DAn NVMe SSD uses flash memory over a fast PCIe connection. HDDs, DVDs and tapes have moving parts and are slower.NVMe SSD වේගවත් PCIe සම්බන්ධතාවයක් හරහා flash මතකය භාවිත කරයි. HDD, DVD සහ tape චලනය වන කොටස් ඇති නිසා මන්දගාමීයි.
9BClock speed is measured in hertz, e.g. 3.2 GHz. GB is storage size, Mbps is data speed and dpi is printer/scanner resolution.Clock වේගය hertz වලින් මනී, උදා: 3.2 GHz. GB ගබඩා ප්‍රමාණය, Mbps දත්ත වේගය, dpi printer/scanner විභේදනයයි.
10CHDMI carries both high-quality video and audio. VGA is an old video-only port; RJ45 is for networks; PS/2 is an old keyboard/mouse port.HDMI උසස් වීඩියෝ සහ ශබ්දය දෙකම රැගෙන යයි. VGA පැරණි වීඩියෝ පමණක් port එකක්; RJ45 ජාල සඳහා; PS/2 පැරණි keyboard/mouse port එකකි.
11DUSB-C is reversible and supports data, charging (Power Delivery) and display output. Thunderbolt uses the same shape.USB-C දෙපැත්තටම සවි කළ හැකි අතර දත්ත, charge කිරීම සහ display output සඳහා සහය දක්වයි. Thunderbolt ද එම හැඩයම භාවිත කරයි.
12AA 3D printer adds material layer by layer to make real objects. A scanner is an input device.3D printer එක ස්ථරයෙන් ස්ථරය ද්‍රව්‍ය එකතු කර සැබෑ වස්තු සාදයි. Scanner එක input උපාංගයකි.
13CEach OLED pixel makes its own light, so no backlight is needed and black pixels are fully off.සෑම OLED pixel එකක්ම තමන්ගේම ආලෝකය නිපදවන නිසා backlight අවශ්‍ය නැත; කළු pixels සම්පූර්ණයෙන් නිවී පවතී.
14BThe ALU does arithmetic (+, −) and logic (>, <, =, AND, OR) operations.ALU අංක ගණිත (+, −) සහ තාර්කික (>, <, =, AND, OR) මෙහෙයුම් සිදු කරයි.
15CThe Control Unit fetches and decodes instructions and sends control signals – like a traffic police officer directing traffic.පාලන ඒකකය උපදෙස් ලබාගෙන විකේතනය කර පාලන සංඥා යවයි – වාහන මෙහෙයවන රථවාහන පොලිස් නිලධාරියෙකු මෙන්.
16DThe CPU first fetches an instruction from memory, decodes it, then executes it, and repeats.CPU මුලින් මතකයෙන් උපදෙස ලබා ගනී (fetch), විකේතනය කරයි (decode), පසුව ක්‍රියාත්මක කරයි (execute) – නැවත නැවත.
17DRegisters hold the data and instruction the CPU is working on right now. They are faster than RAM but very small.Registers CPU දැන් වැඩ කරන දත්ත සහ උපදෙස් රඳවා ගනී. ඒවා RAM වලට වඩා වේගවත් නමුත් ඉතා කුඩායි.
18BA LAN covers a small area such as a home, lab or school.LAN නිවසක්, පරිගණක විද්‍යාගාරයක් හෝ පාසලක් වැනි කුඩා ප්‍රදේශයක් ආවරණය කරයි.
19AA Personal Area Network links one person’s devices within a few metres.Personal Area Network එකක් මීටර කිහිපයක් ඇතුළත එක් පුද්ගලයෙකුගේ උපාංග සම්බන්ධ කරයි.
20BA router joins different networks and routes data between them. A switch connects devices inside one LAN.Router වෙනස් ජාල සම්බන්ධ කර ඒවා අතර දත්ත යොමු කරයි. Switch එකක් එක් LAN එකක් තුළ උපාංග සම්බන්ධ කරයි.
21AP and Q are true. Wi-Fi uses radio waves, so it is unguided (wireless).P සහ Q නිවැරදියි. Wi-Fi රේඩියෝ තරංග භාවිත කරන නිසා එය unguided (wireless) මාධ්‍යයකි.
22ASharing is an advantage. The fast spread of viruses and security risks are disadvantages.බෙදා ගැනීම වාසියකි. Virus වේගයෙන් පැතිරීම සහ ආරක්ෂක අවදානම් අවාසි වේ.
23CFake messages that try to steal passwords or OTPs are phishing. Never share an OTP; contact the bank directly.Passwords හෝ OTP සොරකම් කිරීමට උත්සාහ කරන ව්‍යාජ පණිවිඩ phishing වේ. කිසිවිටෙක OTP බෙදා නොගන්න; බැංකුව කෙලින්ම අමතන්න.
24DVideo-conferencing tools such as Zoom, Microsoft Teams and Google Meet support live online classes.Zoom, Microsoft Teams, Google Meet වැනි video-conferencing මෙවලම් සජීවී online පන්ති සඳහා සහය දක්වයි.
25A5G gives faster mobile data with very low latency. Bluetooth is short range, Wi-Fi 6 is wireless and fibre uses light.5G ඉතා අඩු ප්‍රමාදයක් සමඟ වේගවත් ජංගම දත්ත ලබා දෙයි. Bluetooth කෙටි පරාසයක්, Wi-Fi 6 wireless, fibre ආලෝකය භාවිත කරයි.

Paper II model answers are under each question in the “Paper II Structured” tab (they open automatically when you print).Paper II ආදර්ශ පිළිතුරු “Paper II ව්‍යුහගත” tab එකේ එක් එක් ප්‍රශ්නය යටතේ ඇත (මුද්‍රණය කරන විට ස්වයංක්‍රීයව විවෘත වේ).

Downloadsබාගත කිරීම්

📄 Open English note (PDF)English සටහන විවෘත කරන්න (PDF)📄 Open Sinhala note (PDF)සිංහල සටහන විවෘත කරන්න (PDF)

Full Lesson 2 PDFසම්පූර්ණ පාඩම 2 PDF: English · සිංහල

← Back to Lesson 2පාඩම 2 වෙත ආපසු ‹ 2.5 Computer Networks: LAN, MAN, WAN and Devicesපරිගණක ජාල: LAN, MAN, WAN සහ උපාංග

© 2026 schoolict.net (Ruwan Mangala Suraweera). All rights reserved.සියලු හිමිකම් ඇවිරිණි.
Text Book Lesson Note Download Questions ALL MCq Syllabus Sinhala LMS Simulator Tool