GCE A/L ICT - 7 වන ඒකකය: පද්ධති සංකල්පය සහ පද්ධති විශ්ලේෂණය

පද්ධති සංකල්පය (System Concept)

I. පද්ධතියක මූලිකාංග

• **අර්ථ දැක්වීම:** කිසියම් ඒකායන අරමුණක් සාක්ෂාත් කර ගැනීම සඳහා අන්තර්ක්‍රියාකාරීත්වයෙන් යුක්තව සාමූහිකව ක්‍රියා කරන සංඝටක සමූහයකි.
• **මූලික ව්‍යුහය:** ආදානය (Input) $\rightarrow$ සැකසීම (Processing) $\rightarrow$ ප්‍රතිදානය (Output).

II. තොරතුරු පද්ධති වර්ග (Information System Types)

මෙහෙයුම් මට්ටම (Operational Level):

• **ගනුදෙනු සැකසුම් පද්ධති (TPS):** දෛනික ගනුදෙනු වාර්තා කිරීම සහ සැකසීම.

කළමනාකරණ සහාය මට්ටම (Management Support Level):

• **තීරණ සහාය පද්ධති (DSS):** කළමනාකරුවන්ට බුද්ධිමත් තීරණ ගැනීමට විශ්ලේෂණ මෙවලම් සහ ආකෘති සැපයීම.

පද්ධති සංවර්ධන ජීවන චක්‍රය (SDLC)

III. SDLC ආකෘති

• **දිය ඇලි ආකෘතිය (Waterfall):** සෑම අදියරක්ම සම්පූර්ණ කිරීමෙන් පසු ඊළඟට යෑම (Sequential). අවශ්‍යතා ස්ථාවර වන ව්‍යාපෘති සඳහා සුදුසුයි.
• **සුචල්‍ය ආකෘතිය (Agile):** ක්‍රියාකාරී මෘදුකාංගවල කුඩා කොටස් නිරන්තරයෙන් සේවාදායකයාට ලබා දෙනු ලැබේ.

IV. පද්ධති විශ්ලේෂණ මෙවලම් (System Analysis Tools)

• **දත්ත ගැලීම් රූප සටහන (DFD):** පද්ධතියක් තුළ දත්ත ගලනය (Data Flow) රූපමයව නිරූපණය කරයි. සංඝටක: ක්‍රියාවලි, දත්ත ගලනය, දත්ත ගබඩා, බාහිර භූතාර්ථ.[Image of DFD Notation]
• **කාර්ය බද්ධ අවශ්‍යතා (Functional Req.):** පද්ධතිය විසින් කළ යුතු දේ.
• **කාර්ය බද්ධ නොවන අවශ්‍යතා (Non-Functional Req.):** පද්ධතිය කළ යුත්තේ කෙසේද.