© 2026 schoolict.net (Ruwan Mangala Suraweera)
6.3 Formatting Text, Pictures and Shapesපෙළ, පින්තූර සහ හැඩ හැඩගැන්වීම
G.C.E. O/L Grade 10 ICT · Lesson 6G.C.E. O/L ICT · 10 ශ්‍රේණිය · පාඩම 6
In this videoමේ වීඩියෝවේ
- Font, size, bold, italic, underline.Font, ප්‍රමාණය, bold, italic, underline.
- Colour, highlight and change case.වර්ණය, highlight සහ change case.
- Alignment, line spacing, bullets, numbering, indents.පෙළගැස්ම, පේළි පරතරය, bullets, numbering, indents.
- Pictures: resize, crop, wrap text, alt text.පින්තූර: resize, crop, wrap text, alt text.
- Shapes: fill and outline.හැඩ: fill සහ outline.
Notesසටහන්
Formatting means changing how a document looks without changing its words. Good formatting makes a document easy to read. In this note you will learn text formatting (font, size, bold, italic, underline, colour, highlight, case), paragraph formatting (alignment, line spacing, bullets and numbering, indents), how to insert and format pictures (wrap text, resize, crop, alt text) and how to insert and format shapes (fill and outline) in Word, Writer and Google Docs.හැඩගැන්වීම යනු ලේඛනයක වචන වෙනස් නොකර එහි පෙනුම වෙනස් කිරීමයි. හොඳ හැඩගැන්වීම ලේඛනය කියවීමට පහසු කරයි. මෙම සටහනෙන් Word, Writer සහ Google Docs හි පෙළ හැඩගැන්වීම (font, ප්‍රමාණය, bold, italic, underline, වර්ණය, highlight, case), ඡේද හැඩගැන්වීම (පෙළගැස්ම, පේළි පරතරය, bullets සහ numbering, indents), පින්තූර ඇතුළු කර හැඩගැන්වීම (wrap text, resize, crop, alt text) සහ හැඩ ඇතුළු කර හැඩගැන්වීම (fill සහ outline) ඉගෙන ගනිමු.
1. Text (character) formatting1. පෙළ (අක්ෂර) හැඩගැන්වීම
First select the text (drag or double-click a word), then use the Home → Font group (Writer: Format → Character; Google Docs: toolbar).පළමුව පෙළ තෝරන්න (ඇදීම හෝ වචනයක් double-click), ඉන්පසු Home → Font group භාවිත කරන්න (Writer: Format → Character; Google Docs: toolbar).
| Formatහැඩගැන්වීම | Example / howඋදා / ක්‍රමය |
|---|---|
| Font (typeface)Font (අකුරු වර්ගය) | Calibri, Times New Roman, Arial; Sinhala: Iskoola Pota, Noto Sans SinhalaCalibri, Times New Roman, Arial; සිංහල: Iskoola Pota, Noto Sans Sinhala |
| Font sizeFont ප්‍රමාණය | Measured in points (pt): body 11–12 pt, heading 16–24 ptPoints (pt) වලින්: body 11–12 pt, heading 16–24 pt |
| Bold / Italic / UnderlineBold / Italic / Underline | Bold Ctrl+B, Italic Ctrl+I, Underline Ctrl+UBold Ctrl+B, Italic Ctrl+I, Underline Ctrl+U |
| Font colourFont වර්ණය | Changes the colour of the letters (A with a coloured bar)අකුරුවල වර්ණය වෙනස් කරයි (වර්ණ තීරුවක් සහිත A) |
| HighlightHighlight | Colours the background behind text, like a highlighter penHighlighter පෑනක් මෙන් පෙළ පසුබිම වර්ණ කරයි |
| Change caseCase වෙනස් කිරීම | UPPERCASE, lowercase, Sentence case, Capitalize Each Word (Shift+F3 in Word)UPPERCASE, lowercase, Sentence case, Capitalize Each Word (Word හි Shift+F3) |
| Subscript / SuperscriptSubscript / Superscript | H₂O, x²H₂O, x² |
2. Paragraph formatting2. ඡේද හැඩගැන්වීම
Format Painter (paintbrush icon) copies formatting from one piece of text to another.Format Painter (paintbrush අයිකනය) එක් පෙළ කොටසක හැඩගැන්වීම තවත් එකකට පිටපත් කරයි.
3. Pictures (graphics)3. පින්තූර (graphics)
- Insert: Insert → Pictures → This Device / Online Pictures (Writer: Insert → Image; Docs: Insert → Image).Insert: Insert → Pictures → This Device / Online Pictures (Writer: Insert → Image; Docs: Insert → Image).
- Resize: drag a corner handle so the picture keeps its shape (aspect ratio). Dragging a side handle stretches it.Resize: පින්තූරයේ හැඩය (aspect ratio) රැකෙන සේ කොන handle එකක් අදින්න. පැති handle එකක් ඇදීම එය ඇදී යයි.
- Crop: cut away unwanted edges (Picture Format → Crop).Crop: අනවශ්‍ය දාර කපා ඉවත් කිරීම (Picture Format → Crop).
- Wrap Text: decides how text flows around the picture.Wrap Text: පින්තූරය වටා පෙළ ගලන ආකාරය තීරණය කරයි.
- Picture styles, borders, brightness and rotation are also on the Picture Format tab.Picture styles, borders, දීප්තිය සහ භ්‍රමණය ද Picture Format tab හි ඇත.
4. Shapes4. හැඩ
Insert → Shapes (Writer: Insert → Shape; Docs: Insert → Drawing → Shape). Drag on the page to draw. Hold Shift to draw a perfect circle or square.Insert → Shapes (Writer: Insert → Shape; Docs: Insert → Drawing → Shape). පිටුවේ ඇදීමෙන් අඳින්න. පරිපූර්ණ කවයක් හෝ සමචතුරස්‍රයක් ඇඳීමට Shift අල්ලාගන්න.
| Formatහැඩගැන්වීම | Meaningතේරුම |
|---|---|
| Shape FillShape Fill | Colour, gradient or picture inside the shapeහැඩය ඇතුළත වර්ණය, gradient හෝ පින්තූරය |
| Shape OutlineShape Outline | Colour, thickness (weight) and dash style of the borderමායිමේ වර්ණය, ඝනකම (weight) සහ dash විලාසය |
| Shape EffectsShape Effects | Shadow, glow, 3-DShadow, glow, 3-D |
| Add textපෙළ එක් කිරීම | Right-click → Add Text to type inside a shapeහැඩයක් තුළ type කිරීමට right-click → Add Text |
| GroupGroup | Join several shapes so they move togetherකිහිපයක් එකට ගමන් කිරීමට හැඩ එකතු කිරීම |
Key Wordsප්‍රධාන පද
Sample Q&Aආදර්ශ ප්‍රශ්න සහ පිළිතුරු
1What is the difference between font colour and highlight?Font වර්ණය සහ highlight අතර වෙනස කුමක්ද?
2Name the four alignments and their shortcuts.පෙළගැස්ම් හතර සහ ඒවායේ කෙටිමං නම් කරන්න.
3When should you use numbering instead of bullets?Bullets වෙනුවට numbering භාවිත කළ යුත්තේ කවදාද?
4How do you resize a picture without stretching it?පින්තූරයක් ඇදී නොයන සේ resize කරන්නේ කෙසේද?
5Why add alt text to pictures?පින්තූරවලට alt text එක් කරන්නේ ඇයි?
6What are shape fill and shape outline?Shape fill සහ shape outline යනු මොනවාද?
MCQබහුවරණ ප්‍රශ්න
Choose the correct answer for each question.සෑම ප්‍රශ්නයකටම නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න.
1Font size is measured in…Font ප්‍රමාණය මනිනු ලබන්නේ…
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: A
E.g. 12 pt.උදා 12 pt.
2Which makes text look like it was marked with a yellow pen?කහ පෑනකින් ලකුණු කළා සේ පෙළ පෙන්වන්නේ කුමක්ද?
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: D
Highlight colours the background.Highlight පසුබිම වර්ණ කරයි.
3Which alignment makes both edges of a paragraph straight?ඡේදයක දාර දෙකම සෘජු කරන පෙළගැස්ම කුමක්ද?
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: C
Justify (Ctrl+J).Justify (Ctrl+J).
4Ctrl+E is used to…Ctrl+E භාවිත කරන්නේ…
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: B
E = cEntre.E = cEntre.
5‘ict notes’ → ‘ICT NOTES’ is done with…‘ict notes’ → ‘ICT NOTES’ කරන්නේ…
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: C
Change Case.Change Case.
6Steps of a science experiment are best shown with…විද්‍යා පරීක්ෂණයක පියවර හොඳින් පෙන්වන්නේ…
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: D
Order matters → numbering.අනුපිළිවෙළ වැදගත් → numbering.
7Double line spacing is…Double line spacing යනු…
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: C
Single 1.0, double 2.0.Single 1.0, double 2.0.
8To keep a picture’s shape while resizing, drag a…Resize කරන විට පින්තූරයේ හැඩය රැකීමට අදින්නේ…
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: B
Corner handles keep the aspect ratio.කොන handles aspect ratio රකියි.
9Removing unwanted edges of a photo is called…ඡායාරූපයක අනවශ්‍ය දාර ඉවත් කිරීම…
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: A
Crop tool.Crop මෙවලම.
10Text flows around all four sides of a picture with the wrap option…පින්තූරයක පැති හතර වටාම පෙළ ගලන wrap විකල්පය…
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: B
Square wraps around the box.Square කොටුව වටා wrap කරයි.
11Alt text mainly helps…Alt text ප්‍රධාන වශයෙන් උදව් කරන්නේ…
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: D
Accessibility feature.ප්‍රවේශ්‍යතා විශේෂාංගය.
12The colour inside a shape is set with…හැඩයක් ඇතුළත වර්ණය සකසන්නේ…
✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: A
Fill = inside, outline = border.Fill = ඇතුළත, outline = මායිම.
MCQ answer keyMCQ පිළිතුරු
- A – E.g. 12 pt.උදා 12 pt.
- D – Highlight colours the background.Highlight පසුබිම වර්ණ කරයි.
- C – Justify (Ctrl+J).Justify (Ctrl+J).
- B – E = cEntre.E = cEntre.
- C – Change Case.Change Case.
- D – Order matters → numbering.අනුපිළිවෙළ වැදගත් → numbering.
- C – Single 1.0, double 2.0.Single 1.0, double 2.0.
- B – Corner handles keep the aspect ratio.කොන handles aspect ratio රකියි.
- A – Crop tool.Crop මෙවලම.
- B – Square wraps around the box.Square කොටුව වටා wrap කරයි.
- D – Accessibility feature.ප්‍රවේශ්‍යතා විශේෂාංගය.
- A – Fill = inside, outline = border.Fill = ඇතුළත, outline = මායිම.
Structured Questionsව්‍යුහගත ප්‍රශ්න
1A notice says ‘SPORTS MEET’. List four text formats you could use to make the title stand out.දැන්වීමක ‘SPORTS MEET’ ඇත. මාතෘකාව කැපී පෙනීමට භාවිත කළ හැකි පෙළ හැඩගැන්වීම් හතරක් ලැයිස්තු කරන්න. (4 marksලකුණු 4)
Show model answerආදර්ශ පිළිතුර පෙන්වන්න
2Explain the difference between bullets and numbering with one example each.Bullets සහ numbering අතර වෙනස උදාහරණය බැගින් පැහැදිලි කරන්න. (4 marksලකුණු 4)
Show model answerආදර්ශ පිළිතුර පෙන්වන්න
3Name and describe three text wrapping options.Text wrapping විකල්ප තුනක් නම් කර විස්තර කරන්න. (3 marksලකුණු 3)
Show model answerආදර්ශ පිළිතුර පෙන්වන්න
4(i) What is alt text? (2 marks)
(ii) Write good alt text for a photo of a school cricket team holding a trophy. (2 marks)(i) Alt text යනු කුමක්ද? (ලකුණු 2)
(ii) කුසලානයක් අල්ලාගත් පාසල් ක්‍රිකට් කණ්ඩායමේ ඡායාරූපයකට හොඳ alt text ලියන්න. (ලකුණු 2) (4 marksලකුණු 4)
Show model answerආදර්ශ පිළිතුර පෙන්වන්න
5Describe how to draw a blue circle with a thick red border in Word.Word හි ඝන රතු මායිමක් සහිත නිල් කවයක් අඳින ආකාරය විස්තර කරන්න. (4 marksලකුණු 4)
Show model answerආදර්ශ පිළිතුර පෙන්වන්න
🎮 Game🎮 ක්‍රීඩා
Summary & Downloadsසාරාංශය සහ බාගත කිරීම්
Key pointsප්‍රධාන කරුණු
- Select text first, then format it.පළමුව පෙළ තෝරා, ඉන්පසු හැඩගන්වන්න.
- Text: font, size (pt), bold/italic/underline, colour, highlight, case.පෙළ: font, ප්‍රමාණය (pt), bold/italic/underline, වර්ණය, highlight, case.
- Alignment: left, centre, right, justify (Ctrl+L/E/R/J).පෙළගැස්ම: left, centre, right, justify (Ctrl+L/E/R/J).
- Line spacing 1.0, 1.15, 1.5, 2.0; indents move paragraphs from the margin.පේළි පරතරය 1.0, 1.15, 1.5, 2.0; indents ඡේද margin එකෙන් ඈත් කරයි.
- Bullets for any order; numbering for ordered steps.ඕනෑම අනුපිළිවෙළකට bullets; අනුපිළිවෙළ ඇති පියවරට numbering.
- Pictures: insert, resize with corner handles, crop, wrap text.පින්තූර: insert, කොන handles වලින් resize, crop, wrap text.
- Add alt text to every picture for accessibility.ප්‍රවේශ්‍යතාව සඳහා සෑම පින්තූරයකටම alt text එක් කරන්න.
- Shapes: insert, fill (inside), outline (border), effects, add text.හැඩ: insert, fill (ඇතුළත), outline (මායිම), effects, add text.