Evolution of Computer Generations | Grade 10 ICT 1.3

© 2026 schoolict.net (Ruwan Mangala Suraweera)

1.3 Evolution of Computers and Computer Generationsපරිගණකයේ විකාශය සහ පරිගණක පරම්පරා

G.C.E. O/L Grade 10 ICT · Lesson 1G.C.E. O/L ICT · 10 ශ්‍රේණිය · පාඩම 1

Prints all tabs in the language you are reading. Use “Save as PDF” in the print window to keep a copy.ඔබ කියවන භාෂාවෙන් සියලු tabs මුද්‍රණය වේ. පිටපතක් තියාගන්න print window එකේ “Save as PDF” තෝරන්න.
🎬Video coming soon in this language. Switch language to watch the other video.මේ භාෂාවෙන් වීඩියෝව ඉක්මනින් එනවා. අනෙක් වීඩියෝව බලන්න භාෂාව මාරු කරන්න.

In this videoමේ වීඩියෝවේ

  • Early devices: abacus, Napier’s bones, Pascal’s and Babbage’s machines.මුල් උපකරණ: Abacus, Napier’s bones, Pascal සහ Babbage ගේ යන්ත්‍ර.
  • 1st gen: vacuum tubes. 2nd gen: transistors.1 වන පරම්පරාව: vacuum tubes. 2 වන පරම්පරාව: transistors.
  • 3rd gen: integrated circuits (ICs). 4th gen: microprocessors (VLSI).3 වන පරම්පරාව: IC. 4 වන පරම්පරාව: microprocessor (VLSI).
  • 5th gen: AI, machine learning and very fast chips.5 වන පරම්පරාව: AI, machine learning සහ ඉතා වේගවත් chips.
  • Computers became smaller, faster, cheaper and used less power. Today: SSD/NVMe, USB-C, cloud.පරිගණක කුඩා, වේගවත්, ලාභ, අඩු විදුලියක් වැය වන ඒවා වුණා. අද: SSD/NVMe, USB-C, Cloud.
AbacusVacuum tubeTransistorICMicroprocessorAISSD

Notesසටහන්

Computers did not appear in one day. People first counted with simple tools, then built machines, and finally made electronic computers. In this note you will learn the main early devices, the five computer generations, how computers became better, and today’s trends.පරිගණක එක දවසින් ආවේ නැහැ. මුලින් මිනිස්සු සරල මෙවලම් වලින් ගණන් කළා, පස්සේ යන්ත්‍ර හැදුවා, අන්තිමට ඉලෙක්ට්‍රොනික පරිගණක හැදුවා. මේ සටහනෙන් මුල් උපකරණ, පරිගණක පරම්පරා පහ, පරිගණක දියුණු වුණ හැටි සහ අද ප්‍රවණතා ඉගෙන ගමු.

1. Early calculating devices1. මුල්ම ගණනය කිරීමේ උපකරණ

💡 Think of it like a family tree: the abacus is the great-grandparent, Babbage’s engine is the grandparent, and your smartphone is the youngest child.මෙහෙම හිතන්න – පවුල් ගසක් වගේ: abacus එක මුත්තා-ආච්චි, Babbage ගේ engine එක සීයා, ඔබේ smartphone එක පවුලේ බාලයා.
DeviceඋපකරණයWho / whenකවුද / කවදාදSimple ideaසරල අදහස
Abacusඇබකසය (Abacus)Ancient times (thousands of years ago)පුරාණ කාලය (අවුරුදු දහස් ගණනකට පෙර)Beads on rods for adding and subtracting.කූරුවල ඇට වලින් එකතු කිරීම, අඩු කිරීම.
Napier’s Bonesනේපියර්ගේ ඇට කූරුJohn Napier, 1617ජෝන් නේපියර්, 1617Numbered rods to help multiply.ගුණ කිරීමට උදව් වෙන අංක සහිත කූරු.
Pascalineපැස්කලීනයBlaise Pascal, 1642බ්ලේස් පැස්කල්, 1642Gear wheels that add and subtract – an early mechanical calculator.එකතු කරන, අඩු කරන දැති රෝද – මුල් යාන්ත්‍රික ගණක යන්ත්‍රයක්.
Jacquard loomජැකාඩ් රෙදි යන්ත්‍රයJoseph Jacquard, 1804ජෝසප් ජැකාඩ්, 1804Punched cards controlled the weaving pattern – the idea of a “program”.සිදුරු කළ කාඩ් (punched cards) වලින් රෙදි රටාව පාලනය – “program” අදහස.
Difference and Analytical EnginesDifference සහ Analytical EnginesCharles Babbage, 1820s–1830sචාල්ස් බැබේජ්, 1820–1830 දශකDesigns with input, store (memory), processing unit and output – like a modern computer. He is called the “Father of the Computer”.ආදානය, ගබඩාව (මතකය), සැකසුම් ඒකකය, ප්‍රතිදානය සහිත සැලසුම් – නවීන පරිගණකයක් වගේ. ඔහු “පරිගණකයේ පියා” ලෙස හැඳින්වේ.
First programපළමු program එකAda Lovelace, 1843ඇඩා ලව්ලේස්, 1843Wrote steps for the Analytical Engine – called the first computer programmer.Analytical Engine එකට පියවර ලිව්වා – පළමු පරිගණක ක්‍රමලේඛිකාව ලෙස සැලකේ.
Tabulating machineTabulating machineHerman Hollerith, 1890හර්මන් හොලරිත්, 1890Used punched cards to count the US census quickly.ඇමරිකානු සංගණනය ඉක්මනින් ගණන් කරන්න punched cards පාවිච්චි කළා.

2. The five computer generations2. පරිගණක පරම්පරා පහ

A generation is a stage in computer history based on the main electronic part used to build the processor.පරම්පරාවක් (generation) කියන්නේ processor එක හදන්න පාවිච්චි කරපු ප්‍රධාන ඉලෙක්ට්‍රොනික කොටස අනුව බෙදපු පරිගණක ඉතිහාසයේ අදියරක්.

Generationපරම්පරාවMain technologyප්‍රධාන තාක්ෂණයWhat it was likeලක්ෂණExamplesඋදාහරණ
1st (about 1940–1956)1 වන (ආසන්න 1940–1956)Vacuum tubesරික්ත නල (Vacuum tubes)Huge (filled a room), very hot, used a lot of power, often broke down. Machine language.ඉතා විශාලයි (කාමරයක් පුරා), ගොඩක් රත් වෙනවා, විදුලිය ගොඩක්, නිතර කැඩෙනවා. Machine language.ENIAC, UNIVACENIAC, UNIVAC
2nd (about 1956–1963)2 වන (ආසන්න 1956–1963)Transistorsට්‍රාන්සිස්ටර (Transistors)Smaller, faster, cooler and more reliable. Assembly language.කුඩායි, වේගවත්, අඩුවෙන් රත් වෙනවා, විශ්වාසවන්තයි. Assembly language.IBM 1401IBM 1401
3rd (about 1964–1971)3 වන (ආසන්න 1964–1971)Integrated Circuits (ICs)අනුකලිත පරිපථ (ICs)Many transistors on one small chip. Keyboards, monitors and operating systems came in.එක පුංචි chip එකක ට්‍රාන්සිස්ටර ගොඩක්. Keyboard, monitor, operating systems ආවා.IBM System/360IBM System/360
4th (1971 – today)4 වන (1971 – අද)Microprocessors (LSI, VLSI)Microprocessors (LSI, VLSI)Whole CPU on one chip. Personal computers, laptops, the Internet, GUIs.සම්පූර්ණ CPU එක එක chip එකක. පුද්ගලික පරිගණක, laptops, Internet, GUI.Intel 4004, IBM PC, laptopsIntel 4004, IBM PC, laptops
5th (present and future)5 වන (වර්තමානය සහ අනාගතය)AI, ULSI chips, parallel processingAI, ULSI chips, සමාන්තර සැකසීමComputers that understand speech and images, learn from data, and use many processor cores together.කතාව සහ රූප තේරුම් ගන්න, දත්ත වලින් ඉගෙන ගන්න, processor cores ගොඩක් එකට පාවිච්චි කරන පරිගණක.AI assistants, chatbots, self-driving car researchAI assistants, chatbots, self-driving car පර්යේෂණ
💡 Easy memory trick: V – T – I – M – A = Vacuum tube, Transistor, IC, Microprocessor, AI.මතක තියාගන්න ලේසි ක්‍රමය: V – T – I – M – A = Vacuum tube, Transistor, IC, Microprocessor, AI.

LSI = Large Scale Integration (thousands of transistors on a chip). VLSI = Very Large Scale Integration (millions or more). Today’s phone chips contain billions of transistors.LSI = Large Scale Integration (chip එකක ට්‍රාන්සිස්ටර දහස් ගණනක්). VLSI = Very Large Scale Integration (මිලියන ගණනක් හෝ වැඩි). අද ෆෝන් chips වල ට්‍රාන්සිස්ටර බිලියන ගණනක් තියෙනවා.

3. How computers improved3. පරිගණක දියුණු වුණ හැටි

Featureලක්ෂණයThen (1st generation)එදා (1 වන පරම්පරාව)Nowඅද
Sizeප්‍රමාණයFilled a whole roomමුළු කාමරයක්මFits in your pocket (smartphone)සාක්කුවට දාන්න පුළුවන් (smartphone)
SpeedවේගයThousands of operations per secondතත්පරයට ගණනය කිරීම් දහස් ගණනක්Billions per secondතත්පරයට බිලියන ගණනක්
Storage capacityගබඩා ධාරිතාවVery small memoryඉතා කුඩා මතකයGigabytes to terabytes on SSDs and in the cloudSSD සහ cloud වල gigabytes සිට terabytes
Accuracy and reliabilityනිරවද්‍යතාව සහ විශ්වාසනීයත්වයFrequent breakdownsනිතර කැඩීම්Very reliable and accurateඉතා විශ්වාසවන්ත, නිවැරදියි
Efficiency (power and heat)කාර්යක්ෂමතාව (විදුලිය සහ තාපය)Huge power use, lots of heatවිශාල විදුලි පරිභෝජනය, ගොඩක් තාපයLow power – runs on a batteryඅඩු විදුලිය – බැටරියෙන් වැඩ
CostමිලExtremely expensiveඅතිශයින් මිල අධිකයිAffordable for homes and studentsනිවෙස් සහ සිසුන්ට දරාගත හැකි මිලක්

4. Today’s trends (2026 syllabus)4. අද ප්‍රවණතා (2026 විෂය නිර්දේශය)

NEW 20262026 නව The 2026 syllabus asks you to know modern technology students use every day. Older devices like floppy disks are only history now.2026 විෂය නිර්දේශය අනුව සිසුන් එදිනෙදා පාවිච්චි කරන නවීන තාක්ෂණය දැනගන්න ඕනේ. Floppy disks වගේ පැරණි උපාංග දැන් ඉතිහාසය විතරයි.
1
Smartphones and tabletsSmartphones සහ tablets
A full computer in your pocket, with Android or iOS.Android හෝ iOS සහිත, සාක්කුවේ තියෙන සම්පූර්ණ පරිගණකයක්.
2
AI everywhereහැම තැනම AI
Voice assistants, translation, photo enhancement, chatbots.Voice assistants, පරිවර්තනය, photo වැඩි දියුණු කිරීම, chatbots.
3
Cloud computingCloud computing
Files and apps on the Internet – Google Drive, Microsoft 365.Internet එකේ files සහ apps – Google Drive, Microsoft 365.
4
IoT and wearablesIoT සහ wearables
Smart watches, smart TVs, smart home devices.Smart watches, smart TVs, smart home උපාංග.
5
SSD storageSSD ගබඩාව
Solid State Drives have no moving parts – faster and tougher than hard disks.Solid State Drives වල චලනය වන කොටස් නැහැ – hard disk වලට වඩා වේගවත්, ශක්තිමත්.
6
Fast networksවේගවත් ජාල
4G/5G, Wi-Fi 6 and fibre connect devices quickly.4G/5G, Wi-Fi 6, fibre උපාංග ඉක්මනින් සම්බන්ධ කරයි.

Key Wordsප්‍රධාන පද

AbacusAbacus
An ancient counting frame with beads.ඇට සහිත පුරාණ ගණන් කිරීමේ රාමුව.
Charles Babbageචාල්ස් බැබේජ්
Designed the Analytical Engine; called the Father of the Computer.Analytical Engine සැලසුම් කළේය; පරිගණකයේ පියා.
Ada Lovelaceඇඩා ලව්ලේස්
Considered the first computer programmer.පළමු පරිගණක ක්‍රමලේඛිකාව ලෙස සැලකේ.
Punched cardPunched card
A card with holes used to give instructions or data to machines.යන්ත්‍රවලට උපදෙස් හෝ දත්ත දීමට භාවිතා වූ සිදුරු සහිත කාඩ්පත.
Computer generationපරිගණක පරම්පරාව
A stage of computer history based on the main processor technology.ප්‍රධාන processor තාක්ෂණය අනුව පරිගණක ඉතිහාසයේ අදියරක්.
Vacuum tubeVacuum tube (රික්ත නලය)
Glass tube used as a switch in 1st-generation computers.1 වන පරම්පරාවේ switch එකක් ලෙස භාවිතා වූ වීදුරු නලය.
TransistorTransistor
A small electronic switch used from the 2nd generation.2 වන පරම්පරාවේ සිට භාවිතා වන කුඩා ඉලෙක්ට්‍රොනික switch එක.
Integrated Circuit (IC)අනුකලිත පරිපථය (IC)
Many transistors on one small silicon chip (3rd generation).එක කුඩා silicon chip එකක ට්‍රාන්සිස්ටර ගොඩක් (3 වන පරම්පරාව).
MicroprocessorMicroprocessor
A whole CPU on one chip (4th generation).සම්පූර්ණ CPU එක එක chip එකක (4 වන පරම්පරාව).
VLSIVLSI
Very Large Scale Integration – millions of transistors on one chip.Very Large Scale Integration – එක chip එකක ට්‍රාන්සිස්ටර මිලියන ගණනක්.
ENIACENIAC
An early 1st-generation electronic computer (1946).මුල් 1 වන පරම්පරාවේ ඉලෙක්ට්‍රොනික පරිගණකයක් (1946).
SSDSSD
Solid State Drive – fast storage with no moving parts.Solid State Drive – චලනය වන කොටස් නැති වේගවත් ගබඩාව.

Sample Q&Aආදර්ශ ප්‍රශ්න සහ පිළිතුරු

1What was the abacus used for?Abacus භාවිතා කළේ මොකටද?

Answerපිළිතුර: For counting, adding and subtracting by moving beads on rods.කූරු මත ඇට චලනය කරමින් ගණන් කිරීම, එකතු කිරීම, අඩු කිරීම සඳහා.

2Why is Charles Babbage called the Father of the Computer?චාල්ස් බැබේජ් පරිගණකයේ පියා ලෙස හඳුන්වන්නේ ඇයි?

Answerපිළිතුර: His Analytical Engine design had input, memory (store), a processing unit and output – the same main parts as a modern computer.ඔහුගේ Analytical Engine සැලසුමේ ආදානය, මතකය, සැකසුම් ඒකකය, ප්‍රතිදානය තිබුණා – නවීන පරිගණකයේ ප්‍රධාන කොටස්මයි.

3What technology was used in first-generation computers?පළමු පරම්පරාවේ පරිගණකවල භාවිතා කළ තාක්ෂණය කුමක්ද?

Answerපිළිතුර: Vacuum tubes. That is why they were huge, hot and used a lot of electricity.Vacuum tubes. ඒ නිසා ඒවා විශාලයි, රත් වෙනවා, විදුලිය ගොඩක් ගත්තා.

4What is a microprocessor?Microprocessor එකක් යනු කුමක්ද?

Answerපිළිතුර: A single chip that contains the whole CPU. It started the 4th generation (Intel 4004, 1971).සම්පූර්ණ CPU එක අඩංගු එක chip එකක්. 4 වන පරම්පරාව ආරම්භ කළා (Intel 4004, 1971).

5What is special about fifth-generation computers?පස්වන පරම්පරාවේ පරිගණකවල විශේෂත්වය කුමක්ද?

Answerපිළිතුර: They use Artificial Intelligence – they can understand speech, recognise images and learn from data.ඒවා කෘත්‍රිම බුද්ධිය භාවිතා කරයි – කතාව තේරුම් ගැනීම, රූප හඳුනාගැනීම, දත්ත වලින් ඉගෙනීම.

6Why is an SSD better than an old hard disk?පැරණි hard disk එකකට වඩා SSD හොඳ ඇයි?

Answerපිළිතුර: An SSD has no moving parts, so it is faster, quieter and less likely to break if dropped.SSD එකේ චලනය වන කොටස් නැති නිසා වේගවත්, නිශ්ශබ්ද, වැටුණත් කැඩෙන්න ඇති ඉඩ අඩුයි.

MCQබහුවරණ ප්‍රශ්න

Choose the correct answer for each question.සෑම ප්‍රශ්නයකටම නිවැරදි පිළිතුර තෝරන්න.

Scoreලකුණු: 0 / 15

1Which is the oldest calculating device?පැරණිතම ගණනය කිරීමේ උපකරණය කුමක්ද?

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: A

The abacus was used thousands of years ago.Abacus අවුරුදු දහස් ගණනකට පෙර භාවිතා කළා.

2The Pascaline (1642) could mainly:Pascaline (1642) ප්‍රධාන වශයෙන් කළේ:

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: C

Pascal’s machine was a mechanical adding machine.පැස්කල්ගේ යන්ත්‍රය යාන්ත්‍රික එකතු කිරීමේ යන්ත්‍රයක්.

3Napier’s Bones were used to help with:Napier’s Bones භාවිතා කළේ කුමකට උදව්වටද?

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: A

Napier’s numbered rods made multiplication easier.නේපියර්ගේ අංක සහිත කූරු ගුණ කිරීම පහසු කළා.

4Punched cards were first used to control patterns in the:Punched cards මුලින්ම රටා පාලනයට භාවිතා කළේ:

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: B

Jacquard’s loom (1804) used punched cards – like a program.Jacquard loom (1804) punched cards භාවිතා කළා – program එකක් වගේ.

5Who is known as the “Father of the Computer”?“පරිගණකයේ පියා” ලෙස හඳුන්වන්නේ කවුද?

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: C

Babbage designed the Analytical Engine with the parts of a modern computer.නවීන පරිගණකයේ කොටස් සහිත Analytical Engine සැලසුම් කළේ බැබේජ්.

6Who is considered the first computer programmer?පළමු පරිගණක ක්‍රමලේඛකයා ලෙස සලකන්නේ කවුද?

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: D

Ada Lovelace wrote steps (an algorithm) for the Analytical Engine.ඇඩා ලව්ලේස් Analytical Engine එකට පියවර (algorithm) ලිව්වා.

7First-generation computers used:පළමු පරම්පරාවේ පරිගණක භාවිතා කළේ:

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: C

1st generation = vacuum tubes (e.g. ENIAC).1 වන පරම්පරාව = vacuum tubes (උදා: ENIAC).

8Which was a problem of first-generation computers?පළමු පරම්පරාවේ පරිගණකවල ගැටලුවක් වූයේ කුමක්ද?

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: D

Vacuum tubes got very hot and used a lot of power.Vacuum tubes ගොඩක් රත් වුණා, විදුලිය ගොඩක් ගත්තා.

9Second-generation computers replaced vacuum tubes with:දෙවන පරම්පරාවේ vacuum tubes වෙනුවට ආවේ:

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: B

Transistors were smaller, cooler and more reliable.Transistors කුඩායි, අඩුවෙන් රත් වෙනවා, විශ්වාසවන්තයි.

10Many transistors placed on one small chip is called a(n):එක කුඩා chip එකක ට්‍රාන්සිස්ටර ගොඩක් තැබීම හඳුන්වන්නේ:

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: A

ICs started the 3rd generation.ICs 3 වන පරම්පරාව ආරම්භ කළා.

11The microprocessor (whole CPU on one chip) belongs to the:Microprocessor (එක chip එකක සම්පූර්ණ CPU) අයත් වන්නේ:

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: B

Intel 4004 (1971) began the 4th generation.Intel 4004 (1971) 4 වන පරම්පරාව ආරම්භ කළා.

12VLSI stands for:VLSI යන්නෙහි අර්ථය:

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: C

VLSI chips hold millions of transistors.VLSI chips වල ට්‍රාන්සිස්ටර මිලියන ගණනක් තියෙනවා.

13Which feature mainly describes fifth-generation computers?පස්වන පරම්පරාවේ පරිගණක ප්‍රධාන වශයෙන් විස්තර කරන ලක්ෂණය:

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: A

5th generation focuses on AI, learning and natural language.5 වන පරම්පරාව AI, ඉගෙනීම, ස්වභාවික භාෂාව කෙරෙහි අවධානය යොමු කරයි.

14As computers developed from generation to generation, they became:පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට පරිගණක දියුණු වෙද්දී ඒවා වුණේ:

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: D

Size and cost went down; speed, capacity and reliability went up.ප්‍රමාණය සහ මිල අඩු වුණා; වේගය, ධාරිතාව, විශ්වාසනීයත්වය වැඩි වුණා.

15Which modern storage device has no moving parts?චලනය වන කොටස් නැති නවීන ගබඩා උපාංගය කුමක්ද?

✔ Correct!නිවැරදියි!✘ Not quite.වැරදියි. Correct answerනිවැරදි පිළිතුර: B

SSDs use flash memory chips, so they are fast and tough.SSD flash memory chips භාවිතා කරන නිසා වේගවත්, ශක්තිමත්.

MCQ answer keyMCQ පිළිතුරු

  1. A – The abacus was used thousands of years ago.Abacus අවුරුදු දහස් ගණනකට පෙර භාවිතා කළා.
  2. C – Pascal’s machine was a mechanical adding machine.පැස්කල්ගේ යන්ත්‍රය යාන්ත්‍රික එකතු කිරීමේ යන්ත්‍රයක්.
  3. A – Napier’s numbered rods made multiplication easier.නේපියර්ගේ අංක සහිත කූරු ගුණ කිරීම පහසු කළා.
  4. B – Jacquard’s loom (1804) used punched cards – like a program.Jacquard loom (1804) punched cards භාවිතා කළා – program එකක් වගේ.
  5. C – Babbage designed the Analytical Engine with the parts of a modern computer.නවීන පරිගණකයේ කොටස් සහිත Analytical Engine සැලසුම් කළේ බැබේජ්.
  6. D – Ada Lovelace wrote steps (an algorithm) for the Analytical Engine.ඇඩා ලව්ලේස් Analytical Engine එකට පියවර (algorithm) ලිව්වා.
  7. C – 1st generation = vacuum tubes (e.g. ENIAC).1 වන පරම්පරාව = vacuum tubes (උදා: ENIAC).
  8. D – Vacuum tubes got very hot and used a lot of power.Vacuum tubes ගොඩක් රත් වුණා, විදුලිය ගොඩක් ගත්තා.
  9. B – Transistors were smaller, cooler and more reliable.Transistors කුඩායි, අඩුවෙන් රත් වෙනවා, විශ්වාසවන්තයි.
  10. A – ICs started the 3rd generation.ICs 3 වන පරම්පරාව ආරම්භ කළා.
  11. B – Intel 4004 (1971) began the 4th generation.Intel 4004 (1971) 4 වන පරම්පරාව ආරම්භ කළා.
  12. C – VLSI chips hold millions of transistors.VLSI chips වල ට්‍රාන්සිස්ටර මිලියන ගණනක් තියෙනවා.
  13. A – 5th generation focuses on AI, learning and natural language.5 වන පරම්පරාව AI, ඉගෙනීම, ස්වභාවික භාෂාව කෙරෙහි අවධානය යොමු කරයි.
  14. D – Size and cost went down; speed, capacity and reliability went up.ප්‍රමාණය සහ මිල අඩු වුණා; වේගය, ධාරිතාව, විශ්වාසනීයත්වය වැඩි වුණා.
  15. B – SSDs use flash memory chips, so they are fast and tough.SSD flash memory chips භාවිතා කරන නිසා වේගවත්, ශක්තිමත්.

Structured Questionsව්‍යුහගත ප්‍රශ්න

1(i) Name two early calculating devices and the person who made each. (4 marks)
(ii) What was the main use of the abacus? (1 mark)(i) මුල් ගණනය කිරීමේ උපකරණ දෙකක් සහ ඒවා නිපදවූ අය නම් කරන්න. (ලකුණු 4)
(ii) Abacus හි ප්‍රධාන භාවිතය කුමක්ද? (ලකුණු 1) (5 marksලකුණු 5)

Show model answerආදර්ශ පිළිතුර පෙන්වන්න
(i) Any two: Napier’s Bones – John Napier; Pascaline – Blaise Pascal; Analytical Engine – Charles Babbage; Jacquard loom – Joseph Jacquard; Tabulating machine – Herman Hollerith.
(ii) Counting / adding and subtracting with beads.(i) ඕනෑම දෙකක්: Napier’s Bones – ජෝන් නේපියර්; Pascaline – බ්ලේස් පැස්කල්; Analytical Engine – චාල්ස් බැබේජ්; Jacquard loom – ජෝසප් ජැකාඩ්; Tabulating machine – හර්මන් හොලරිත්.
(ii) ඇට භාවිතයෙන් ගණන් කිරීම / එකතු කිරීම සහ අඩු කිරීම.

2(i) Why is Charles Babbage called the “Father of the Computer”? (2 marks)
(ii) What was Ada Lovelace’s contribution? (2 marks)(i) චාල්ස් බැබේජ් “පරිගණකයේ පියා” ලෙස හඳුන්වන්නේ ඇයි? (ලකුණු 2)
(ii) ඇඩා ලව්ලේස්ගේ දායකත්වය කුමක්ද? (ලකුණු 2) (4 marksලකුණු 4)

Show model answerආදර්ශ පිළිතුර පෙන්වන්න
(i) He designed the Analytical Engine, which had input, a store (memory), a mill (processing unit) and output – the basic parts of a modern computer.
(ii) She wrote instructions (an algorithm) for the Analytical Engine, so she is called the first computer programmer.(i) ආදානය, ගබඩාව (මතකය), mill (සැකසුම් ඒකකය), ප්‍රතිදානය සහිත Analytical Engine සැලසුම් කළා – නවීන පරිගණකයේ මූලික කොටස්.
(ii) Analytical Engine එකට උපදෙස් (algorithm) ලිව්වා; ඒ නිසා පළමු පරිගණක ක්‍රමලේඛිකාව ලෙස හැඳින්වේ.

3Copy and complete the table.
| Generation | Main technology |
| 1st | ……… |
| 2nd | ……… |
| 3rd | ……… |
| 4th | ……… |
| 5th | ……… | (5 marks)වගුව පිටපත් කර සම්පූර්ණ කරන්න.
| පරම්පරාව | ප්‍රධාන තාක්ෂණය |
| 1 වන | ……… |
| 2 වන | ……… |
| 3 වන | ……… |
| 4 වන | ……… |
| 5 වන | ……… | (ලකුණු 5) (5 marksලකුණු 5)

Show model answerආදර්ශ පිළිතුර පෙන්වන්න
1st – vacuum tubes; 2nd – transistors; 3rd – integrated circuits (ICs); 4th – microprocessors (LSI/VLSI); 5th – artificial intelligence (ULSI, parallel processing).1 වන – vacuum tubes; 2 වන – transistors; 3 වන – integrated circuits (ICs); 4 වන – microprocessors (LSI/VLSI); 5 වන – කෘත්‍රිම බුද්ධිය (ULSI, සමාන්තර සැකසීම).

4(i) Write two disadvantages of first-generation computers. (2 marks)
(ii) Write two advantages of transistors over vacuum tubes. (2 marks)(i) පළමු පරම්පරාවේ පරිගණකවල අවාසි දෙකක් ලියන්න. (ලකුණු 2)
(ii) Vacuum tubes වලට වඩා transistors වල වාසි දෙකක් ලියන්න. (ලකුණු 2) (4 marksලකුණු 4)

Show model answerආදර්ශ පිළිතුර පෙන්වන්න
(i) Very large size; produced a lot of heat; used a lot of electricity; broke down often; very expensive (any two).
(ii) Smaller; faster; less heat; less power; more reliable; cheaper (any two).(i) ඉතා විශාලයි; ගොඩක් තාපය; විදුලිය ගොඩක්; නිතර කැඩීම්; ඉතා මිල අධිකයි (ඕනෑම දෙකක්).
(ii) කුඩායි; වේගවත්; අඩු තාපය; අඩු විදුලිය; වැඩි විශ්වාසනීයත්වය; ලාභයි (ඕනෑම දෙකක්).

5Computers improved in size, speed, capacity, accuracy and efficiency.
(i) Explain how any three of these changed from the 1st generation to today. (3 marks)
(ii) What is a microprocessor? (2 marks)පරිගණක ප්‍රමාණය, වේගය, ධාරිතාව, නිරවද්‍යතාව සහ කාර්යක්ෂමතාව අතින් දියුණු වුණා.
(i) මින් ඕනෑම තුනක් 1 වන පරම්පරාවේ සිට අද දක්වා වෙනස් වූ හැටි පැහැදිලි කරන්න. (ලකුණු 3)
(ii) Microprocessor එකක් යනු කුමක්ද? (ලකුණු 2) (5 marksලකුණු 5)

Show model answerආදර්ශ පිළිතුර පෙන්වන්න
(i) Size: from room-size to pocket-size. Speed: from thousands to billions of operations per second. Capacity: from tiny memory to gigabytes/terabytes. Accuracy: from frequent errors to very reliable. Efficiency: from huge power use to battery power (any three).
(ii) A single integrated-circuit chip that contains the whole CPU (e.g. Intel 4004, 1971).(i) ප්‍රමාණය: කාමරයක ප්‍රමාණයේ සිට සාක්කුවට. වේගය: තත්පරයට දහස් ගණනේ සිට බිලියන ගණනට. ධාරිතාව: ඉතා කුඩා මතකයේ සිට GB/TB දක්වා. නිරවද්‍යතාව: නිතර දෝෂ සිට ඉතා විශ්වාසනීය. කාර්යක්ෂමතාව: විශාල විදුලි භාවිතයේ සිට බැටරි බලය දක්වා (ඕනෑම තුනක්).
(ii) සම්පූර්ණ CPU එක අඩංගු එක IC chip එකක් (උදා: Intel 4004, 1971).

6(i) Write two features of fifth-generation computers. (2 marks)
(ii) Name three modern computing trends that students use today. (3 marks)(i) පස්වන පරම්පරාවේ පරිගණකවල ලක්ෂණ දෙකක් ලියන්න. (ලකුණු 2)
(ii) සිසුන් අද භාවිතා කරන නවීන පරිගණක ප්‍රවණතා තුනක් නම් කරන්න. (ලකුණු 3) (5 marksලකුණු 5)

Show model answerආදර්ශ පිළිතුර පෙන්වන්න
(i) Use of artificial intelligence; understand natural language (speech); recognise images; parallel processing; ULSI chips (any two).
(ii) Any three: smartphones/tablets, cloud computing (Google Drive, Microsoft 365), AI assistants/chatbots, IoT and wearables, SSD storage, 4G/5G and Wi-Fi 6.(i) කෘත්‍රිම බුද්ධිය භාවිතය; ස්වභාවික භාෂාව (කතාව) තේරුම් ගැනීම; රූප හඳුනාගැනීම; සමාන්තර සැකසීම; ULSI chips (ඕනෑම දෙකක්).
(ii) ඕනෑම තුනක්: smartphones/tablets, cloud computing (Google Drive, Microsoft 365), AI assistants/chatbots, IoT සහ wearables, SSD ගබඩාව, 4G/5G සහ Wi-Fi 6.

🎮 Game🎮 ක්‍රීඩා

Pick a game. Each one uses words from this lesson.ක්‍රීඩාවක් තෝරන්න. හැම එකක්ම මේ පාඩමේ වචන පාවිච්චි කරනවා.

Summary & Downloadsසාරාංශය සහ බාගත කිරීම්

Key pointsප්‍රධාන කරුණු

  • Early devices: abacus, Napier’s Bones, Pascaline, Jacquard loom, Babbage’s engines, Hollerith’s tabulator.මුල් උපකරණ: abacus, Napier’s Bones, Pascaline, Jacquard loom, බැබේජ්ගේ engines, හොලරිත්ගේ tabulator.
  • Charles Babbage is the Father of the Computer; Ada Lovelace was the first programmer.චාල්ස් බැබේජ් පරිගණකයේ පියා; ඇඩා ලව්ලේස් පළමු ක්‍රමලේඛිකාව.
  • Generations are based on processor technology: vacuum tubes → transistors → ICs → microprocessors → AI.පරම්පරා processor තාක්ෂණය මත: vacuum tubes → transistors → ICs → microprocessors → AI.
  • LSI and VLSI put thousands to millions of transistors on one chip.LSI සහ VLSI එක chip එකකට ට්‍රාන්සිස්ටර දහස් ගණනේ සිට මිලියන ගණනක් දමයි.
  • Each generation became smaller, faster, more accurate, more efficient, with more capacity and lower cost.හැම පරම්පරාවක්ම කුඩා, වේගවත්, නිවැරදි, කාර්යක්ෂම, වැඩි ධාරිතාවක් සහ අඩු මිලක් සහිත වුණා.
  • The 5th generation uses AI: understanding speech and images and learning from data.5 වන පරම්පරාව AI භාවිතා කරයි: කතාව, රූප තේරුම් ගැනීම, දත්ත වලින් ඉගෙනීම.
  • Today’s trends: smartphones, cloud, IoT and wearables, SSDs, 4G/5G and Wi-Fi 6.අද ප්‍රවණතා: smartphones, cloud, IoT සහ wearables, SSDs, 4G/5G සහ Wi-Fi 6.

Downloadsබාගත කිරීම්

📄 Open English note (PDF)English සටහන විවෘත කරන්න (PDF)📄 Open Sinhala note (PDF)සිංහල සටහන විවෘත කරන්න (PDF)

Full Lesson 1 PDFසම්පූර්ණ පාඩම 1 PDF: English · සිංහල

Next: Lesson 1 O/L Exam Practiceඊළඟට: පාඩම 1 O/L විභාග පුහුණුව →

© 2026 schoolict.net (Ruwan Mangala Suraweera). All rights reserved.සියලු හිමිකම් ඇවිරිණි.
Text Book Lesson Note Download Questions ALL MCq Syllabus Sinhala LMS Simulator Tool